Op 20 oktober 1996 trok de Witte Mars door Brussel. Het had iets sacraals: een mensenzee die spleet voor de ouders van de slachtoffers van Dutroux. Wetstraat-journalist Dirk Van den Bogaert was erbij en schreef een boek over ‘de dag die België veranderde’.
Wat was de Witte Mars?
Deze manifestatie, een van de grootste ooit in ons land, bracht 300.000 mensen op de been. ‘Het was protest en hulde in één: de witte ouders werden bijna letterlijk op handen gedragen’, zegt VTM-journalist Dirk Van den Bogaert. ‘Het initiatief kwam van Marie-Noëlle Bouzet, de moeder van de verdwenen Elisabeth Brichet. Dat meisje bleek later een slachtoffer van seriemoordenaar Michel Fourniret.’
Waarom was er zoveel volkswoede?
De directe aanleiding was het spaghetti-arrest, waarmee onderzoeksrechter Jean-Marc Connerotte van de zaak werd gehaald. Zijn grote ‘fout’? Hij had een spaghettifeestje bijgewoond waar ook slachtoffers waren. ‘Maar het ongenoegen broeide al langer’, zegt Van den Bogaert.
‘Carl Devos noemt de Witte Mars in mijn boek ‘De dag die België veranderde’ een ventiel voor jarenlange frustraties. Van de Bende van Nijvel die nooit gevat werd tot alle fouten in het onderzoek naar de verdwenen meisjes. Denk ook aan minister Wathelet die Dutroux in 1992 vervroegd had vrijgelaten of aan de oorlog tussen politiediensten.’
Waarom was het een dag van hoop?
‘Ik heb in mijn carrière zowat alle betogingen meegemaakt, maar nooit zoiets’, aldus Van den Bogaert. ‘Wit was de kleur van de vermoorde kinderen. Het stond die dag ook voor neutraliteit en sereniteit, daar zorgden de ouders wel voor. Er waren nauwelijks spandoeken of politieke slogans, en bij momenten was de stilte oorverdovend. Toenmalig minister van Justitie Stefaan De Clerck noemde de sfeer zelfs ‘sacraal’.’
Hoe reageerden politiek en jusitie?
‘In eerste instantie afwachtend en nerveus’, zegt Van den Bogaert. ‘Maar dan pikte de politiek het signaal toch snel op: onder leiding van ‘witte ridder’ Marc Verwilghen startte de parlementaire onderzoekscommissie. Toch werden verantwoordelijke magistraten en speurders nooit echt gestraft.’
Wat is de erfenis?
‘De Witte Mars en zeker ook de ontsnapping van Marc Dutroux twee jaar later brachten veel in een stroomversnelling. Child Focus en de Cel Vermiste Personen werden opgericht, er zou voortaan wél naar slachtoffers worden geluisterd. De politiek zette hier en daar een stap terug, bijvoorbeeld bij de benoeming en bevordering van magistraten en de beslissing over vrijlatingen. Er kwam een ingrijpende politiehervorming. Maar sommige mankementen bij justitie bestaan 30 jaar later nog steeds. Zoals falende computersystemen en onveilige gerechtsgebouwen.’
Conclusie
30 jaar na datum wordt er nog altijd vol lof over de Witte Mars gesproken. De ouders van Dutroux’ slachtoffers zorgden voor een serene optocht die velen met verstomming sloeg. Politici hoorden het signaal en handelden ernaar. Sommige manco’s blijven echter bestaan.
Bron » Dag Allemaal
