Jean-Jacques Cassiman (79) overleden: dankzij zijn DNA-onderzoek werden tal van cold cases opgelost

Jean-Jacques Cassiman heeft op 79-jarige leeftijd de strijd tegen kanker verloren. De charismatische geneticus was een van de grondleggers van het forensisch DNA-onderzoek in ons land.

Na een studie Medische Wetenschappen aan de KU Leuven behaalt Cassiman in 1967 zijn diploma. Meteen daarna trekt hij naar Stanford University waar hij vijf jaar bijkomende onderzoek doet naar de menselijke genetica, iets wat toen nog in de kinderschoenen stond. Terug in België start Cassiman zijn carrière bij het Centrum Menselijke Erfelijkheid van de KU Leuven.

Zelf zei Cassiman daarover tegenover wetenschapsblad EOS: “Toen ik op het Centrum begon, had erfelijkheidsonderzoek niet veel meer om het lijf dan een stamboom maken van ouders die een kind hadden met een afwijking.” DNA-tests zoals we die vandaag kennen en slechts een druppeltje speeksel of een haarlok nodig hebben om iemand te identificeren bestonden destijds nog niet. Pas in 2003 ontrafelden wetenschappers voor het eerst het volledige menselijke genoom.

Bende van Nijvel

De grote doorbraak komt er in 1985, in hetzelfde jaar dat de Bende van Nijvel voor het laatst toeslaat. Britse wetenschapper Alec Jeffreys slaagt er voor het eerst in om een DNA-profiel te extraheren uit menselijk cellen. Meteen gaat Cassiman bij hem in de leer. Cassiman ziet groot potentieel in de technologie en richt in 1988 het eerste forensische DNA-labo van ons land op aan de KU Leuven. Op die manier is Cassiman (on)rechtstreeks verantwoordelijk voor het oplossen van tal van moordzaken.

Professor Ronny Decorte is momenteel hoofd van het labo en heeft 20 jaar lang nauw samengewerkt met Cassiman. “Wij waren de pioniers in België, het forensisch onderzoek in ons land heeft alles aan Jean-Jacques te denken”, zegt hij. “De uitvinding van PCR-toestellen in 1985 was baanbrekend. Vandaag kennen we deze technologie van de coronatest. PCR-tests worden ook ingezet om met slechts een heel kleine hoeveelheid DNA, bijvoorbeeld van een bloedspoor, een dader te identificeren”, voegt Sofie Claerhout, onderzoekster in het labo van Decorte, eraan toe.

In 1998 worden alle tot dan toe bekende verdachten van de Bende van Nijvel opgeroepen voor een DNA-onderzoek. Cassiman slaagde er in DNA terug te vinden op een sigarettenpeuk uit de auto van een door de Bende vermoorde taxichauffeur. Tot een doorbraak kwam het echter nooit. In tal van andere cold cases slaagde Cassiman er wél in om het verschil te maken. De zaak-Pándy is één van de meest spraakmakende voorbeelden.

Cold Case opgelost: Hongaarse seriemoordenaar en Kortrijkse roofmoord

De Hongaarse dominee András Pándy verhuisde in 1985 naar België. Pándy vermoordde begin jaren ‘90 zijn twee ex-vrouwen en vier kinderen en stiefkinderen. Bovendien verkrachtte hij drie van zijn dochters. Seriemoordenaar Pándy loste hun lijken op in een bad met ontstoppingsmiddel. Op enkele beenderen na, zoals vingerkootjes en een dijbeen, waren de lichamen opgelost. Het was dankzij DNA-onderzoek van Cassiman dat werd aangetoond dat Pándy effectief een kind had verwekt bij één van zijn dochters, wat de doorbraak was voor zijn veroordeling in 2002.

Wetenschapper van het volk

Cassiman drukte niet alleen zijn stempel op het forensisch onderzoek, maar “leerde zijn volk DNA kennen”, klinkt het bij geneticus Maarten Larmuseau. “Hij was een voorbeeld voor me en opeens mocht ik als jonge onderzoeker nauw met hem samenwerken”, zegt Larmuseau.

“Hij stapte bewust uit zijn ivoren toren en legde op zeer toegankelijke manier feilloos de complexiteit van DNA uit aan een breed publiek. Zijn impact reikt heel wat verder dan de wetenschap, hij mengde zich in het publieke debat op een manier waar veel academici vandaag nog veel van kunnen leren.”

Bron » De morgen

Geneticus Jean-Jacques Cassiman (79) overleden

Geneticus Jean-Jacques Cassiman is vrijdag op 79-jarige leeftijd overleden aan longkanker. Dat zegt Kom op tegen Kanker (KOTK), de organisatie waarvan hij voorzitter was. KOTK omschrijft hem als “briljant”, vanwege zijn “baanbrekend werk op vlak van DNA-onderzoek” en “inspirerend” omdat hij de organisatie deed uitgroeien tot een van de sterkste socialprofitorganisaties in Vlaanderen.

Met zijn DNA-onderzoek kreeg hij wereldfaam, maar daarnaast woog hij ook op het Belgische gezondheidsbeleid. Veel ministers, overheden en andere onderzoekers kwamen, tot voor kort, nog zijn advies vragen.

Cassiman was een goede twaalf jaar de voorzitter van KOTK. “Dankzij hem groeide de organisatie financieel, wetenschappelijk en inhoudelijk verder uit tot een van de sterkste en meest gewaardeerde socialprofitorganisaties in België”, aldus het persbericht. “Hij was een wetenschapper die ver uitsteeg boven zijn vakgebied, een ongelooflijke meerwaarde.” Algemeen directeur Marc Michils voegt daaraan toe dat “Jean-Jacques altijd minzaam was, geen capsones had, zeer sociaal was ingesteld en wanneer nodig een doortastend beslisser. Ook zijn fijn gevoel voor humor was zo typisch voor hem.”

KU Leuven-rector Luc Sels wijst erop dat Cassiman zoveel in zich had. “De warmte en de rust die je vindt bij een goede vriend. De passie om grenzen te verleggen in het DNA-onderzoek. De kunst om complexe wetenschap op bevattelijke wijze te communiceren. De bezieling om vele generaties studenten en eigenlijk ons allemaal in te wijden in de geheimen van de menselijke genetica. De zorg voor patiënt, collega en medemens.”

Tot maart 2023 blijft Jacques De Grève interimvoorzitter, een functie die hij al enkele maanden bekleedde. Michils neemt het voorzitterschap volgend jaar over.

Bron » Gazet van Antwerpen

Bende van Nijvel-speurders nemen tientallen DNA-stalen af

In het grootse DNA-onderzoek dat moet leiden tot de identificatie van de daders van de Bende van Nijvel hebben deze week tientallen mensen DNA en vingerafdrukken moeten afstaan. In totaal hopen de speurders van 800 potentiële verdachten het DNA te collecteren om die te vergelijken met sporen in het dossier.

Verschillende ‘grote figuren’ van het Belgisch gangsterisme in de jaren tachtig hebben de afgelopen jaren al hun DNA moeten afstaan om te zien of hun erfelijk materiaal overeenkomt met een aantal DNA-sporen die in het dossier zitten. Er waren ook al verschillende opgravingen van potentiële verdachten die overleden zijn.

De grote DNA-collecte lag lange tijd stil door corona maar nu wordt er weer fel doorgezocht, zo meldt het federaal parket. Gisteren moest onder meer Willy D. (70) zich aanmelden. De man zijn naam werd al eerder genoemd in de zaak maar is nooit in verdenking gesteld. “Ik heb vingerafdrukken moeten afstaan. Mijn DNA hadden ze al”. Willy D., een garagist die in het verleden al veroordelingen opliep voor zware diefstallen, maakt zich niet ongerust. “Waarom zou ik me druk maken? Ik heb met heel die zaak niets te maken. Slechte reclame is het wel”.

Bij de aanslagen van de Bende van Nijvel in 1982, 1983 en 1985 vielen 28 doden. De laatste aanslag op de Delhaize van Aalst was de bloedigste, daarbij vielen acht doden. De daders zijn nooit gevat. In 2025 verjaart de zaak.

Bron » Het Nieuwsblad | Dirk Coosemans

Opnieuw minder speurders bezig met onderzoek Bende van Nijvel: “In 2025 verjaart de zaak”

Er zijn opnieuw minder speurders bezig met het onderzoek naar de misdaden van de Bende van Nijvel. Het aantal verminderde de voorbije twee jaar van 27 naar 20. Nochtans nadert de deadline, want in 2025 verjaart de zaak.

Uit een mondelinge vraag van Kamerlid Anja Vanrobaeys (Vooruit) aan de minister van Justitie blijkt dat er opnieuw minder mensen de aanslagen van de Bende van Nijvel onderzoeken. “Uit mijn mondelinge vraag aan de minister van Justitie blijkt evenwel dat er opnieuw minder speurders bezig zijn met het dossier dan twee jaar geleden. Omwille van mutaties is hun aantal verminderd van 27 naar 20, al is dat volgens het monitoringcomité die de zaak opvolgt toch nog voldoende om de hoeveelheid opsporingswerk aan te kunnen. Bizar als je weet dat het DNA-onderzoek enorme vertraging heeft opgelopen door corona”, verduidelijkt Vanrobaeys. “Ondertussen zijn 400 DNA-stalen afgenomen van de 800 potentieel interessante personen. Hiervoor werden al twintig gerechtelijke opgravingen gedaan naar mogelijke verdachten.”

Tijdens de bloedigste aanslag van de Bende van Nijvel op 9 november 1985 vielen in Aalst acht doden. 36 jaar later is er nog steeds geen doorbraak in het dossier. “De vorige minister van Justitie beloofde een proces en doorbraak voor de zaak in 2025 verjaart”, legt Vanrobaeys uit. “Ik moet hoopvol blijven, maar de moed zakt me soms in de schoenen. Net als de slachtoffers heb ik de indruk dat het onderzoek alle richtingen uitgaat.”

Morgen is er opnieuw een herdenking in Aalst van de slachtoffers van de Bende van Nijvel. “De slachtoffers en hun nabestaanden verdienen duidelijkheid en erkenning, zodat ze dit hoofdstuk kunnen afsluiten”, zegt Vanrobaeys. “Daarom heb ik nogmaals aangedrongen dat de minister in naam van de overheid aan de slachtoffers zijn excuses aanbiedt voor alle blunders en fouten die gemaakt werden in het onderzoek. Een generaal pardon voor al het leed dat hen is aangedaan.”

Bron » Het Laatste Nieuws

Nieuwe opgraving in zaak-Bende van Nijvel: postbode Jacques Hoebeeck

Er is een nieuwe opgraving gebeurd in het onderzoek naar de Bende van Nijvel. Het gaat om de postbode Jacques Hoebeeck, die lid was van Front de la Jeunesse. Dat bericht La Dernière Heure.

Hoebeeck stierf een natuurlijke dood op 26 maart 1989 Elsene. De man was aan de slag als postbode en was lid van de extreemrechtse jeugdbeweging Front de la Jeunesse. Naar verluidt kreeg hij een exemplaar van ‘Mein Kampf’ cadeau van een van de leiders toen.

Hij wordt vooral herinnerd als een “eenzame, zelfingenomen en teruggetrokken” man. Oud-collega’s omschrijven hem ook als “xenofoob” en “een racist”.

Op de begraafplaats van Elsene vond in opdracht van Martine Michel, onderzoeksrechter in Charleroi, een “gerechtelijke opgraving” plaats. De opgraving kadert in het onderzoek naar de Bende van Nijvel. In het hele dossier zitten 800 namen van wie men geen DNA-staal heeft. Systematisch verzamelen de speurders die stalen nu, in de hoop dat er een match is met de DNA-sporen uit het dossier. Er zouden al meer dan 400 DNA-stalen verzameld zijn.

Het DNA-onderzoek is ook niet de enige piste die de speurders nog volgen. In totaal werken er 20 agenten op het dossier, in de hoop dat er na al die jaren toch nog een doorbraak zou komen. Die doorbraak is nodig voor 2025, wanneer het dossier verjaart.

Bron » De Morgen