Hoe het kon dat dossiers over de Bende van Nijvel werden verbrand

Delen van het enorme onderzoek over de Bende van Nijvel – dat miljoenen pagina’s telt – werden door een nieuw onderzoeksteam verbrand. Dat blijkt uit een proces-verbaal uit 2012 van een oud-politiecommissaris die jarenlang het onderzoek naar de bende leidde.

Sp.a-fractieleider in de senaat Bert Anciaux kaartte op 20 juni 2013 een kwalijke kwestie aan in het onderzoek naar de Bende van Nijvel. “Deze keer is het nieuwe feit dat dossiers uit het onderzoek naar de Bende van Nijvel worden verbrand”, klonk het. Anciaux wilde tekst en uitleg van toenmalig minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open Vld).

De informatie kwam voort uit een proces-verbaal van voormalig Vlaams commissaris bij de federale politie Eddy Vos, die zestien jaar lang het onderzoek naar de Bende van Nijvel leidde, waarover De Morgen berichtte. Vos beklaagde zich over een nieuw team van onderzoekers dat tal van documenten in het onderzoek naar de bende begon te verbranden.

Hopeloos geknoei

Volgens Vos waren die dossiers “bijzonder waardevol” en zouden ze “absoluut behouden moeten blijven”, klonk het in de senaat. Het ging onder meer om archieven van werkdossiers van tientallen Nederlandstalige speurders, resultaten van geomatisch onderzoek, listings en kopieën van processen-verbaal. Vos schreef dat de nieuwe onderzoekers zich totaal niet bewust waren van het eventuele belang van die archieven.

“Het onderzoek naar de Bende van Nijvel krijgt daardoor nog meer een imago van hopeloos geknoei”, aldus Anciaux destijds. “De overtuiging dat het onderzoek wordt gemanipuleerd wint meer en meer aan kracht.”

Rotten

Toenmalig minister van Justitie Annemie Turtelboom reageerde dat de dossiers in slechte staat verkeerden en dus vernietigd moesten worden. Volgens haar waren er geen cruciale documenten verloren gegaan.

“Toen de nieuwe onderzoekers het dossier overnamen, stelden zij vast dat delen van het dossier in het water lagen en aan het rotten waren. Sommige stukken moesten dan ook worden weggegooid”, klonk het. “Dat waren evenwel geen essentiële stukken. Er werden van die stukken pv’s opgesteld en foto’s gemaakt, die in het dossier werden opgenomen. Daardoor vormt het verlies van die stukken in geen enkel geval een belemmering voor de voortzetting van het onderzoek.”

De klacht van Vos levert hem een disciplinaire sanctie op. Zijn pv werd vernietigd. Daarop verliet de commissaris het onderzoek.

Bron » Gazet van Antwerpen

Dossiers verbrand, wapens gepikt, slachtoffers geschoffeerd: onderzoek Waals-Brabant is één grote warboel

De gouden tip naar oud-rijkswachter C. B. werd eind 1998 bij de cel Waals-Brabant (CWB) behandeld door rijkswachters. Terugblik op wat eens werd aangekondigd als het “onderzoek van de laatste kans”.

Met honderd waren ze, voor wat was aangekondigd als het “onderzoek van de laatste kans”. Ze kregen in Jumet, bij Charleroi, een kazerne toegewezen. De politiehervorming moest nog komen, maar hier zou eind 1996 een keurkorps van politiemensen van tot dan toe rivaliserende korpsen de finale doorbraak realiseren. Het was in die tijd ongezien: speurders van zowel BOB (rijkswacht) als gerechtelijke politie die niet enkel kantoren zouden delen, maar ook informatie.

De groep werd opgedeeld. 60 mensen zouden sporen naar het klassieke banditisme uitvlooien, 40 anderen zouden focussen op “politieke” sporen. De ene groep werkte onder leiding van de Franstalige rijkswachter Lionel Ruth, de andere onder die van de Nederlandstalige Eddy Vos.

Telefooncentrale

Eind 1998 werd ze dan gelanceerd, met een persconferentie in Charleroi: de grote oproep aan de bevolking door Lionel Ruth. Een serie knalgele affiches met robotfoto’s, waaronder sommige die toen al 15 jaar stof had liggen vergaren, werden in het hele land verspreid.

Toen Marc Van Damme eind 1998 de affiche zag en zijn jeugdvriend herkende, kwam hij terecht bij iemand van het team van Ruth. “Dat was zo afgesproken”, zegt een toenmalige speurder. “Dat de mannen van Ruth dat gingen doen.”

Er kwamen 1.300 oproepen, waarvan het overgrote deel meteen de vuilbak in kon wegens afkomstig van een ruziënde buurman of iemand die de reus meende te herkennen in een gezicht waarvan de speurders wisten dat die maar 1,75 meter mat.

Dat is de vraag. Waarom beoordeelde de CWB de tip als niet relevant? C.B. beantwoordde als ex-agent van de groep Diane, met zijn gestalte en – naar nu blijkt – zijn contacten met criminelen Madani Bouhouche en Robert Beijer aan het profiel. Hij was in 1981 bij de groep Diane weggestuurd na een schietincident waarbij hij net niet een collega doodschoot. Bijna gelijktijdig met de verbanning van Bouhouche en Beijer bij de BOB Brussel, nadat die afluisterapparatuur hadden geplaatst bij hun oversten.

Al in 2001 zit de klad er bij de CWB in. Tijdens een contact met de nabestaanden loopt de 79-jarige Albert Van den Abiel, de opa van David Van de Steen, boos weg. Hij zal nooit meer terugkomen. “Voor de zoveelste keer hebben ze mij belachelijk gemaakt omdat ik vragen heb over de rijkswacht.”

Op zaterdagavond 9 november 1985 zag Van den Abiel vanuit zijn raam aan de Parklaan in Aalst een R4’tje van de rijkswacht voor de Delhaize wegrijden, enkele minuten voor de hel losbarstte en hij zijn dochter, zijn schoonzoon en zijn kleindochter zou verliezen. Hij kon daar niet bij, dat de daders klokvast schenen te weten vanaf welke minuut er geen rijkswachtbewaking zou zijn. Dat daar valse processen-verbaal over waren opgesteld. En hij daar geen vragen over mocht stellen.

Vooral medeonderzoeksleider Ruth maakte de man woest: “Die lacht ons in ons gezicht uit. Het enige wat die kan zeggen is dat ik spoken zie.”

Naar buiten communiceert de CWB dat alle sporen grondig worden onderzocht, intern rommelt het constant. Vooral jonge speurders worden er moedeloos van. Pistes die Vos wél wil onderzoeken en Ruth niet. Velen vragen hun overplaatsing. Er is nood aan een nieuwe expert ballistiek. Dat wordt Pierre Fievez, een oudgediende van de BOB Brussel die met Madani Bouhouche had gewerkt. Hij begint meteen dossiertjes aan te leggen tegen Eddy Vos.

Afrekeningen

In 2010 wordt Lionel Ruth uit de cel gezet. Hij blijkt wapens uit het Bende-onderzoek mee naar huis te hebben genomen. Rond die tijd is het aantal CWB-speurders geslonken tot twaalf. Er wordt een nieuwe directeur aangesteld bij de federale politie in Charleroi: Jean-Luc Duterme, een rijkswachtofficier die in 1983 de speurders Franz Balfroid en Gérard Bihay wegstuurde, die als eerste de Bende situeerden binnen de rijkswacht.

Een vertrouweling van Duterme laat tot afgrijzen van Vos een deel van het Bende-dossier, 3 miljoen pagina’s, verbranden. Als Vos op 19 april 2012 bezwaar maakt, heet dat insubordinatie en kan hij na 16 jaar beschikken.

Vandaag werken er bij de CWB nog vijf speurders.

Bron » De Morgen

Onderzoek naar Bende van Nijvel gaat in rook op

Een nieuw speurdersteam, dat na 30 jaar opheldering moet brengen over de 28 moordpartijen van de Bende van Nijvel, is bezig stukken van het strafdossier te verbranden. Dat blijkt uit een pv van een ex-Bendespeurder. Dat proces-verbaal is een noodkreet van Eddy Vos, de Vlaamse commissaris bij de federale politie die zestien jaar lang de zogeheten Cel Waals Brabant (CWB) leidde en begin 2012 vrijwillig een stap opzij zette.

Het pv dateert van 19 april 2012, De Morgen kon het inkijken. Commissaris Vos meldt: “Het valt te betreuren dat de archieven van de onderzoekscel, met daarin werkmappen van tientallen onderzoekers, resultaten van geomatisch onderzoek, listings en kopieën van processen-berbaal van toen het voorwerp uitmaken van een ‘opruiming’ door de nieuwe onderzoekers die zich totaal niet bewust zijn van het evetuele belang van deze archieven. Een groot deel van deze archieven is sindsdien verbrand.”

Vos kreeg na het versturen van het pv een disciplinaire sanctie. Zijn pv volgde dezelfde weg als de archieven het Bendeonderzoek. Het werd vernietigd. Het rommelt al een tijdje in en rond de CWB, waar een oud-rijkswachter uit Dendermonde, die in 1986 wapens van de Bende wist terug te vinden in een kanaal in Ronquieres, begin vorig jaar werd voorgeleid.

Hij werd er door zijn collega’s openlijk van beschuldigd zelf de wapens in het kanaal te hebben gegooid en de Bende “te beschermen”. De man diende onlangs via zijn advocaat klacht in tegen de nieuwe onderzoeksrechter in het dossier van de Bende van Nijvel, Martine Michel.

Volgens Sven Mary, de advocaat van Vos, zijn oude nog oudere Bendespeurders verwikkeld in wat hij “een communautaire politieoorlog” noemt. “Men zoekt niet langer naar de waarheid”, zegt Mary. “Men zoekt een manier om de schuld voor het falen van dit onderzoek naar de andere kant van de taalgrens te verschuiven.”

Het dossier rond de Bende van Nijvel telt naar schatting een kleine 5 miljoen pagina’s. Bij de stukken die werden vernietigd ging het vooral om oude werkdossiers van Nerderlandstalige speurders uit de jaren tachtig. De misdaden van de Bende van Nijvel verjaren op 9 november 2015.

Bron » De Morgen

“Voormalig Bende-speurder Eddy Vos met de dood bedreigd”

Eddy Vos, een van de speurders die jarenlang onderzoek voerde naar de Bende Van Nijvel, is met de dood bedreigd. Dat heeft zijn advocaat, meester Sven Mary, gezegd aan de VRT-nieuwsredactie en aan Belga bevestigd.

Meester Mary heeft klacht tegen onbekenden ingediend maar heeft een vermoeden van wie er achter de doodsbedreigingen zit. Een en ander zou te maken hebben met de werkwijze van de nieuwe speurdersploeg die het hele Bende-dossier herbekijkt.

“Die nieuwe ploeg, de zogenaamde ‘witte ridders’, neemt het hele dossier opnieuw onder de loep”, zegt meester Mary. “Ze gaan een heleboel mensen opnieuw ondervragen, ook mensen die in het verleden als tipgevers zijn opgetreden. Uit goed ingelichte bronnen weet ik dat ze zich daarbij allesbehalve flatterend uitlaten over hun voorgangers, de mensen die onder leiding van meneer Vos een groot deel van hun leven en carrière aan het Bende-dossier hebben gewijd.”

Die nieuwe gesprekken met familieleden van slachtoffers en tipgevers liggen volgens de strafpleiter aan de oorsprong van de bedreigingen. “Het is duidelijk dat als men tegen mensen uit het criminele milieu bepaalde dingen zegt, die daar allesbehalve goed op reageren”, aldus meester Mary.

In ieder geval worden de doodsbedreigingen zeer ernstig genomen, ook door de federale politie, waar Eddy Vos nog steeds lid van is. “Hij heeft de toestemming gekregen om altijd en overval zijn vuurwapen te dragen, wat een zéér uitzonderlijke maatregel is”, zegt de advocaat nog.

Bron » De Morgen

Anciaux wil Bende van Nijvel voor assisenhof

Senator Bert Anciaux (sp.a) wil dat minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open Vld) een assisenhof laat samenroepen om de misdaden van de Bende van Nijvel te berechten. Dat moet gebeuren vooraleer de zaak verjaart, zelfs als er geen materieel bewijs is. Hij zei dat deze namiddag in de Senaatscommissie Justitie.

Tussen 1982 en 1985 doodde de Bende van Nijvel 28 personen bij verschillende overvallen, voornamelijk op Delhaize-warenhuizen. De daders werden nooit gevonden en op 9 november 2015 verjaren deze misdaden.

Anciaux stelde vast dat commissaris Eddy Vos na zestien jaar speuren niet meer gemotiveerd is om nog verder te werken in de cel die de misdaden van de Bende van Nijvel onderzoekt. Vos heeft zijn overplaatsing aangevraagd. Anciaux: “Het is duidelijk dat Vos wéét wie de daders zijn, maar niet kan bewijzen dat ze het gedaan hebben. Om een assisenhof samen te roepen is het echter helemaal niet nodig dat er materieel bewijs is.”

“Ik stel voor dat de minister van Justitie haar injunctierecht gebruikt om een assisenhof samen te roepen. De jury moet dan maar beslissen of die daders schuldig zijn of niet.” De socialistische senator gaf nog mee dat Turtelboom “niet onmiddellijk” haar injunctierecht moet gebruiken, “maar in ieder geval vooraleer de verjaring bereikt wordt.”

Juridisch gezien is de piste van Anciaux perfect mogelijk. In België is een materieel bewijselement (vingerafdrukken op een revolver, camerabeelden van daders) niet nodig om iemand te veroordelen. In ons land België volstaan voldoende, sterke, eensluidende vermoedens in dezelfde richting om iemand te veroordelen. Dat bewijst de parachutemoord. Daar was ook geen materieel bewijs.

België kent – op enkele wetten na zoals de BOM-wet, de wet die de bijzondere politiemethoden regelt – ook geen regels om het bewijs te waarderen: de wet bepaalt niet wat als bewijsmiddel kan en wat niet. Ze zegt ook niet welk bewijselement belangrijker is dan een ander. In Nederland is dat wel zo. Ooit probeerde de Antwerpse senator Eddy Boutmans (Agalev) ook hier een begin van bewijsrecht in te voeren, maar dat lukte niet.

Minister Turtelboom zei dat het vertrek van Commissaris Vos uit de Cel-Bende van Nijvel het onderzoek niet in het gedrang brengt. “De onderzoeksrechter en de speurders verkennen meerdere pistes en ze zijn zeer gemotiveerd. Ik zal binnenkort de nabestaanden van de slachtoffers ontmoeten om hen te aanhoren”, aldus Turtelboom. Op Anciaux’ voorstel ging ze niet in.

Bron » Bende van Nijvel