Volgens de Hoge Raad voor de Justitie werden in 2025 bijna 20 procent meer klachten ingediend dan het jaar ervoor. Die gingen voornamelijk over te lange en gebrekkige procedures. Om de werking van justitie structureel te verbeteren, wil de Hoge Raad nu tuchtbevoegdheden krijgen. Hij kan dan zelf maatregelen opleggen.
De Hoge Raad voor de Justitie werd opgericht in de nasleep van de Witte Mars in 1996, met als doel het vertrouwen in justitie terug te vinden. Na de zaak-Dutroux was dat vertrouwen compleet zoek. De Hoge Raad is een onafhankelijk orgaan dat als waakhond functioneert voor de Belgische justitie. Dat doet hij onder meer door klachten over procedures te behandelen.
Het aantal klachten blijkt het afgelopen jaar sterk gestegen te zijn. In 2025 werden 427 dossiers geopend, tegenover 357 in 2024. Dat is het hoogste aantal sinds de oprichting van de Raad in 1999. Ook het aantal gegronde klachten is gestegen, van 43 in 2024 naar 66 in 2025.
De stijging is al vijf jaar merkbaar, het aantal dossiers steeg sinds 2020 met 85 procent. Vooral de Nederlandstalige commissie van de Hoge Raad zag het aantal dossiers sterk toenemen. Als mogelijke verklaringen ziet de Hoge Raad een combinatie van het dalende vertrouwen in justitie, een eenvoudigere manier om klacht in te dienen en meer bekendheid van de Raad en zijn functie.
Ook inhoudelijk ziet de Hoge Raad een opmerkelijke tendens: waar vroeger de communicatie met justitie het grootste probleem vormde, zijn vandaag lange en gebrekkige procedures aanleiding voor twee derde van de klachten. Voorbeelden van zulke klachten zijn een familiezaak die al aansleept sinds 2023 en een pleegzorgdossier dat maar niet wordt overgedragen aan Nederland.
Slechte communicatie leidde tot dertien klachten, gevolgd door zes klachten over het gedrag van magistraten. Het gaat, bijvoorbeeld, om e-mails of telefoonoproepen die onbeantwoord blijven of over een magistraat die zijn professionele e-mailadres gebruikt in een privézaak.
Personeelstekort
De Hoge Raad vraagt nu om meer bevoegdheden om de problemen binnen justitie gerichter aan te pakken. Vandaag beschikt de Raad niet over een tuchtrechtelijke functie, waardoor hij geen maatregelen mag opleggen. De regering plant wel de tuchtprocedure te herzien. De Raad zou daarbij graag bindend advies willen geven aan korpschefs in tuchtprocedures, zoals dat vandaag al in andere Europese landen gebeurt.
De Raad benoemt daarnaast het personeelstekort en een gebrek aan middelen als belangrijke knelpunten binnen justitie, maar dat zijn politieke verantwoordelijkheden.
De Raad benadrukt dat hij met deze klachten niet alleen pijnpunten wil blootleggen. “Klachten dienen niet alleen om tekortkomingen vast te stellen, maar ook om structurele verbeteringen binnen justitie mogelijk te maken”, aldus voorzitter Bénédicte Inghels.
Bron » De Standaard
