Een Brugse theatergroep plant in 2026 een musical over een pikzwarte bladzijde uit de Belgische geschiedenis: de Bende van Nijvel. Nabestaanden en advocaten reageren verdeeld. Ik heb er geen bezwaar tegen, zegt slachtoffer David Van de Steen. Ik moet toch even naar lucht happen, repliceert zijn advocaat Jef Vermassen.
De Bende van Nijvel pleegde in de jaren 80 tal van gewelddadige overvallen, onder meer op warenhuizen. Daarbij kwamen 28 mensen om het leven en vielen er tientallen gewonden. Na meer dan 40 jaar heeft het gerecht het onderzoek zo goed als afgesloten. De daders zijn nooit gestraft, de slachtoffers en nabestaanden blijven achter met onbeantwoorde vragen.
Over de misdaden van de Bende van Nijvel zijn ontelbare boeken geschreven en docu’s en films en tv-reeksen gemaakt, zoals de film ‘Niet schieten’ van Stijn Coninx en de televisieserie ‘1985’ van de VRT in coproductie met de RTBF. Nu kondigt de Brugse musicalvereniging TeamJacques voor het najaar van 2026 een musical aan over de Bende van Nijvel, als een muzikale reconstructie van een Belgisch mysterie, in een mix van feit en fictie. Eind deze maand starten de audities in Brugge.
“Dit is uiteraard geen feelgoodmusical”, legt theatermaker en scenarist Jonas Jacques uit. “We gaan heel voorzichtig en doordacht om met dit onderwerp. Het is een artistieke en poëtische benadering waarbij we het gevoel van onmacht en onrechtvaardigheid dat de slachtoffers ervaren, willen belichten.”
Geen enkel geweerschot
Een zingende of dansende ‘Reus’ van de Bende moeten we niet verwachten op het podium. “De overvallen worden niet nagespeeld, er zal geen geweerschot weerklinken”, gaat Jacques verder. “We werken met slechts acht acteurs. Elk personage zal voor een thema staan: zoals de jonge journaliste Clara voor ‘De Waarheid’ of een onderzoeksrechter die symbool staat voor ‘De Orde’. Zij probeert de linken te leggen en uit te zoeken wat er precies is gebeurd. Verwacht dus geen audities voor de rol van ‘De Reus’ of ‘De Killer’ van de Bende.”
“Het is de bedoeling om het dossier door te geven aan een jongere generatie, zodat ze nooit vergeten dat deze feiten ooit gebeurd zijn. En dat we moeten blijven zoeken naar wat er daar precies is voorgevallen. Dat is eigenlijk in essentie wat we willen bereiken.”
“Het muzikale dient eerder als ademruimte en afwisseling voor het publiek tussen de scenes”, vertelt de theatermaker. “De zang en muziek scheppen ook een bepaalde sfeer, bijvoorbeeld over het falende gerechtelijke apparaat.”
Titanic
De reacties op de aangekondigde musical zijn gemengd. “Ik heb er geen bezwaar tegen”, zegt David Van de Steen, die in 1985 als 9-jarige bij de overval in de Delhaize van Aalst zijn ouders en zus verloor door de Bende en zelf zwaargewond raakte. “Over historische thema’s die nooit helemaal zijn opgehelderd, zoals de Titanic, zijn ook films gemaakt. Het mysterie van de Bende gaan we gerechtelijk niet meer oplossen. Daarom vind ik het belangrijk dat dit dossier onder de aandacht blijft.”
“Ik moet toch even naar lucht happen”, zegt Davids advocaat Jef Vermassen. “Ik ben compleet verrast dat er een musical van komt. Dit gaat over ernstige feiten. Ik zie niet hoe je dit drama in een musical kan gieten. Ik associeer een musical met humor en entertainment. Hoe gaan ze dat doen? We moeten opletten dat deze feiten niet gecommercialiseerd worden.”
Veel te gevoelig onderwerp
Vermassen wordt hierin bijgestaan door zijn confrater Kristiaan Vandenbussche, die zelf werkt aan een boek over de Bende en als advocaat optreedt voor het gezin De Smet. Georges De Smet liet het leven op 9 november 1985 bij de overval van de Bende in Aalst. “Voor de nabestaanden is dat nog altijd een gapende wonde. Dat zijn trauma’s die nog altijd niet verwerkt zijn. Het is een veel te gevoelig onderwerp om er nu een musical aan te wijden.”
Bij de voorbereiding heeft scenarist Jonas Jacques niet gepraat met slachtoffers of nabestaanden, advocaten, rechercheurs of magistraten. “Bewust niet”, zegt hij. “Ik wil geen sensatie brengen, maar een eerbetoon aan de slachtoffers. Ik heb wel contact gehad met mensen die de jaren 80 bewust hebben meegemaakt en de sfeer van die periode hebben beschreven. Ik ben zelf geboren in 1990, dus na de Bende. Het dossier intrigeert me van kindsbeen af en ik had al lang plannen voor een musical over dit thema. Nu is het zover.”
Bron » Het Laatste Nieuws | Faroek Özgünes
