Een massale afluisteroperatie en een nepproductiehuis: hoe het federale parket een doorbraak in het Bendedossier probeerde te forceren

Een massale afluisteroperatie van oud-speurders, een uitzending van Faroek als valstrik, de oprichting van een nepproductiehuis: het federale parket hanteerde de voorbije jaren in het onderzoek naar de Bende van Nijvel een aantal bedenkelijke en geldverslindende onderzoeksmethodes om een doorbraak te forceren – zonder enig resultaat. HUMO maakte een onthutsende reconstructie van het onderzoek van de laatste kans. ‘Het gerecht is hier een grens overgegaan.’

De enige substantiële vondst in veertig jaar Bende-onderzoek dateert van eind 1986, toen het team van onderzoeksrechter Freddy Troch de wapens van de Bende van Nijvel opviste uit het kanaal Brussel-Charleroi, in Ronquières. Jarenlang is de suggestie hardnekkig gebleven dat de oude Delta-speurders uit Dendermonde de boel hadden belazerd en de zakken er een dag of twee eerder zelf in hadden gegooid.

Om dat te bewijzen zette het federaal parket in 2018 een valstrik op: een uitzending van het opsporingsprogramma Faroek en de Franstalige tegenhanger Indices werd op 30 oktober 2018 gewijd aan de piste van de manipulatie van Ronquières. In de aanloop naar de uitzending werd bij meer dan dertig mensen een telefoontap geplaatst, vooral bij oud-speurders van de Deltacel, maar ook bij twee oud-rijkswachtkolonels en andere oudgedienden uit het Bende-onderzoek, zoals Eddy Vos. Men hoopte dat ze elkaar naar aanleiding van de reportage zouden opbellen, en dat ze hun mond voorbij zouden praten.

Ook oud-HUMO-journaliste Hilde Geens, die het Bendedossier al meer dan dertig jaar volgt, kwam in het vizier. De onderzoekers trokken ook haar telefoonverkeer na in de maanden rond de uitzending van Faroek, in de hoop haar contacten in het politionele of criminele milieu te achterhalen.

De Algemene Vereniging van Belgische Beroepsjournalisten (AVBB) reageert scherp op de manier waarop het gerecht de journalistiek in deze zaak voor zijn kar heeft gespannen.

Charlotte Michils (algemeen secretaris): “Een opsporingsprogramma als Faroek, gebaseerd op samenwerking tussen pers, gerecht en politie, werkt alleen wanneer je de rol en de autonomie van de ander respecteert. Een journalist is een journalist, justitie is justitie. Als het gerecht de journalistiek gaat gebruiken voor eigen doeleinden, gaat het een grens over. Journalistiek is niet het verlengstuk van justitie.”

Het telefoonverkeer van oud-journaliste Hilde Geens werd nagetrokken om haar bronnen te achterhalen. Kan dat zomaar?

Michils: “Nee, het journalistieke bronnengeheim is geregeld in nationale en EU-wetgeving. Je kunt als journalist niet gedwongen worden om informatiebronnen vrij te geven. Op die regel bestaat een uitzondering, maar die is strikt geregeld. Een vrijgave van bronnen kan alleen ‘om misdrijven te voorkomen die een ernstige bedreiging opleveren voor de fysieke integriteit’. De info moet ook van cruciaal belang zijn en mag niet op alternatieve wijze verkregen kunnen worden. Als de speurders de wet niet naleefden, is er sprake van schending van het bronnengeheim.”

Deel 1 van de HUMO-reeks over het Bende-onderzoek gaat over een nepproductiehuis dat werd opgericht door het gerecht, met speurders die zich voordeden als journalisten. Ze benaderden oude Bendeverdachten in de hoop hun informatie te ontfutselen.

Michils: “Ook dat is een bedenkelijke praktijk die als een boemerang kan terugkeren in het gezicht van echte journalisten. Mogelijk worden bronnen hierdoor ook argwanend tegenover journalisten. Het vertrouwen van het publiek in de pers is fragiel en vraagt de grootste zorg. Als journalist heb je het natuurlijk niet in de hand als je rol opportunistisch wordt misbruikt door een speurder. Dit is onethisch en mogelijk onwettig. Het kan negatieve gevolgen hebben voor het journalistieke vak en het maatschappelijke vertrouwen in de media uithollen.”

De massale afluisteroperatie naar aanleiding van Faroek heeft niet de verhoopte resultaten opgeleverd. Twee oud-speurders, Philippe V. en François A., werden de klok rond geschaduwd en afgeluisterd, in hun eigen huis en auto, en op café. Uiteindelijk werden ze gearresteerd en in verdenking gesteld, maar enig bewijs dat zij het onderzoek hadden gemanipuleerd, werd niet gevonden.

“Het is onwaarschijnlijk hoeveel middelen er besteed zijn aan het onderzoek tegen de speurders van de Deltacel”, reageert Walter Damen, advocaat van Philippe V.

Walter Damen: “Die mensen hebben hun leven opgeofferd om de Bende op te sporen. De impact van een hechtenis en meer dan honderd uur ondervraging mag je niet onderschatten. Woningen werden afgeluisterd, verdachtmakingen gelanceerd. Gelukkig zijn het weerbare, geharde en eerlijke speurders. Een normaal mens was in een diepe depressie terechtgekomen na een onderzoek waarin je wordt beschuldigd van mededaderschap aan een bende die je je hele leven lang hebt bevochten.”

Advocate Frederieke Cloet staat de vierkoppige leiding van de Deltaspeurders bij, die zwaar onder vuur kwamen te liggen in het onderzoek dat niets heeft opgeleverd. In deel 2 van de Bendereeks doen zij hun verhaal.

Frederieke Cloet: “Tot op vandaag is er geen enkel concreet bewijs aangeleverd dat één van mijn cliënten betrokken zou zijn bij de zogenaamde manipulatie van het onderzoek. Het is dan ook begrijpelijk, zowel juridisch als menselijk, dat mijn cliënten het justitie bijzonder kwalijk nemen dat zij vooralsnog op geen enkele manier in eer werden hersteld. Zij hebben nochtans alles gegeven in dit dossier. Wij verwachten dan ook dat dit wordt rechtgezet.”

Pierre Chomé is advocaat van François A. Hij verwacht dat het onderzoek tegen zijn cliënt en Philippe V. de komende maanden een stille dood zal sterven, voor zover dat nu nog niet het geval is.

Pierre Chomé: “Het is een knotsgekke situatie. De verdenkingen tegen de twee oud-speurders zijn officieel afgesplitst van het grote Bendedossier. Al wat nog moet gebeuren, is ons, advocaten, drie minuten gunnen om voor een raadkamer – vermoedelijk die in Brussel – de buitenvervolgingstelling te pleiten. Die zal onvermijdelijk volgen, want ondanks de inzet van de meest buitenissige middelen is geen enkel bewijs, van wat dan ook, gevonden. We wachten nu al maanden op een datum.”

Bron » De Morgen | Annemie Bulte

40 jaar na de laatste aanslag … Voormalig hoofdspeurder Eddy Vos: “Zolang er over de Bende van Nijvel gepraat wordt, is er hoop”

Exact veertig jaar na de laatste aanslag die toegeschreven wordt aan de beruchte Bende van Nijvel komen vandaag de slachtoffers samen in Aalst. Ook voormalig hoofdspeurder Eddy Vos (70) zal daar bij zijn. “Justitie heeft misschien de handdoek geworpen, maar de maatschappij mag dat niet doen”, zo pleit Vos. Hij roept in deze krant op om een ‘Waarheidscommissie’ op te richten, zodat de zwaarste cold case uit de Belgische geschiedenis misschien toch nog opgelost raakt.

Op 9 november 1985 maakten drie gangsters in totaal acht dodelijke slachtoffers op de parking van de Delhaize in Aalst. Het is het laatste wapenfeit dat toegeschreven wordt aan de beruchte Bende van Nijvel (zie kader, red.). Mocht men vorig jaar de wet niet gewijzigd hebben en beslist hebben dat moorden met een grote maatschappelijke impact niet meer kunnen verjaren, dan zou vandaag – na exact veertig jaar – het Bende-onderzoek definitief verjaren.

Volgens commissaris Eddy Vos (70), die tussen 1996 en 2011 het onderzoek leidde vanuit Charleroi, zou dat niet eens zo slecht geweest zijn. “Dan zou het onderzoek niet langer geheim zijn en kunnen bijvoorbeeld ook wetenschappers, data-analisten, historici en onderzoeksjournalisten ermee aan de slag. Ze zullen er een vette kluif aan hebben. Het zou een impuls kunnen geven en misschien – heel misschien – toch nog tot een doorbraak kunnen leiden”, zegt hij.

U bent ook dit jaar aanwezig op de herdenking in Aalst. Waarom?

“Uit sympathie voor slachtoffer David Van de Steen, die zijn beide ouders en zijn zus verloor en tot op vandaag met hagel in zijn been rondloopt. Uit respect ook voor alle slachtoffers en hun nabestaanden die blijven hopen dat er toch nog ooit een oplossing komt. Het is belangrijk om dit jaarlijks te herdenken. Zolang erover gepraat wordt, is er hoop. Als het Bende-dossier vergeten wordt en niemand er nog over praat, zal het pas echt afgesloten zijn.”

Het federaal parket hééft het dossier al afgesloten.

“Justitie heeft de handdoek inderdaad al in de ring geworpen, maar daarom mag de maatschappij dat nog niet doen. Er is altijd hoop. Volgens mij zit er één bruikbaar DNA-staal in het dossier van de man die De Killer genoemd wordt. Wat als dat ooit een hit oplevert met een ander staal in de databank? Wat als de gebruikte wapens ooit opduiken? Er is altijd een kans dat er een doorbraak komt, maar de vraag is: wat doe je daar dan mee?”

“Een assisenproces bijna vijftig jaar na de feiten heeft volgens mij weinig zin. Veel mensen weten amper nog wat ze vorig jaar gedaan hebben, hoe zou je ze dan op een assisenproces vragen kunnen stellen over veertig jaar geleden? Ik snap dus dat men het dossier niet wil laten verjaren – er is altijd hoop – maar eigenlijk is dat zinloos.”
“Volgens mij zit er één bruikbaar DNA-staal in het dossier van de man die ‘de Killer’ genoemd wordt”

Velen zeggen dat de waarheid in dit dossier niet aan het licht mág komen.

“Hand op het hart: ik heb als speurder nooit iets gemerkt van enige druk of obstructie. Zijn er verkeerde keuzes gemaakt? Zeker. Maar die moet je achteraf niet gaan vertalen als een poging om het onderzoek te dwarsbomen. Het waren fouten. Mijn indruk is ook dat de daders heel goed op de hoogte waren van hoe politie en justitie te werk gingen en heel bewust sporen achterlieten. Dwaalsporen, zo bleek achteraf, vaak na jaren onderzoek.”

“Ze legden ook bewust zelf linken tussen de feiten die ze pleegden. Welke dader doet dat nu? Daar zit een strategie achter. Het dossier is ondertussen een mastodont geworden. Ik krijg het dan ook een beetje op mijn heupen van advocaten die zeggen dat ze het dossier ingelezen hebben en grote verklaringen afleggen in de media terwijl ze nog niet één farde bekeken hebben.”

Jef Vermassen zegt dat de namen van de daders in het dossier staan.

“Dat kan goed zijn. Er staan tienduizenden namen in. Ik vind Jef een sympathieke man, maar wat hij zegt, voedt alleen maar de complottheorieën. De realiteit is dat men er nooit in geslaagd is om daders te identificeren, laat staan dat men een motief – of motieven – heeft kunnen achterhalen. Ook daarover doen de wildste verhalen de ronde. Ik heb zelf mijn eigen overtuiging – die ik hier niet ga delen – maar ook dat zal maar een deeltje van de puzzel zijn. Daarom pleit ik voor een openbare parlementaire commissie, een soort van Waarheidscommissie. Er zijn eerder al twee parlementaire commissies geweest, maar die formuleerden nadien vooral aanbevelingen. Nu moet het echt over de feiten gaan, en over het waarom.”

Een openbare commissie, botst dat niet met het geheim van het onderzoek?

“Misschien. Maar weet u dat er twee internetfora zijn – een Nederlandstalig en een Franstalig – over het Bende-dossier en dat daarin zowat het hele dossier circuleert? Dat dossier ligt al lang op straat. Processen-verbaal, getuigenverhoren, deskundigenverslagen: je vindt het er allemaal.”

“Kijk, dat onderzoek is een symbooldossier geworden voor het falen van justitie en politie. Anderzijds is het ook een laboratorium geweest voor nieuwe politietechnieken: DNA, daderprofilering, forensische geomatica (het analyseren van geografische informatie, red.). Er zijn ook goeie dingen uit voortgekomen, al besef ik dat dit voor de slachtoffers hard om horen en een magere troost is. Maar zij – en de hele samenleving – hebben recht op de waarheid.”

Bron » De Zondag | Laurens Kindt

“Ils ont repris pendant 14 ans des enquêtes qui avaient déjà été faites”

Débarqué de la Cellule d’enquête Brabant Wallon qu’il dirigeait, le commissaire en retraite Liionel Ruth veut parler et tout dire.

Quand la tuerie au Delhaize d’Alost a lieu le 9 novembre 1985, Lionel Ruth est dans l’enquête sur les Tueries du Brabant depuis le mois précédent. Bientôt commissaire, il prendra la direction de la Cellule Brabant wallon (CBW) dans les années 1990, mais sera brusquement écarté en janvier 2010, sur base d’accusations infondées, comme la justice – pénale et administrative – allait l’établir, trop tard, cependant, pour imaginer un retour.

Son collègue Eddy Vos, qui dirigeait le volet flamand, subira un sort identique en 2012 pour avoir, lui, refusé de communiquer l’identité d’un informateur à la juge d’instruction et au procureur du roi. Alors qu’on commémore ce dimanche le 40ème anniversaire de la tuerie d’Alost, Lionel Ruth sort du silence. “Ma mise l’écart était volontaire. On a utilisé un artifice pour me faire perdre toute crédibilité (parce que) j’avais l’oreille de la presse et des parties civiles. L’(ancien, ndlr) procureur du roi de Charleroi est à l’origine du départ des deux chefs d’enquête historiques”.

Lionel Ruth et Eddy Vos écartés en 2010 et 2012, s’installait une équipe nouvelle d’enquêteurs. Pour quel résultat? “Il faut faire le constat que l’enquête qui a suivi pendant 14 ans n’a jamais pu évoluer. Ils ont repris des recherches qui avaient déjà été faites, et notamment retravaillé sur les pièces à conviction – sans même être certain de l’origine de certaines pièces -, en se privant de beaucoup de connaissances et d’une certaine mémoire vivante. L’enquête est partie dans tous les sens. Certains ont voulu concrétiser leurs théories intellectuellement séduisantes comme l’aurait dit (l’ancien juge d’instruction, ndlr) Jean-Claude Lacroix, pour se rendre compte que ces théories étaient bâties sur du sable”.

Des dessous de l’enquête

Lionel Ruth détaille les graves divergences apparues en 2008-2009 sur la conduite de l’enquête. “Les chefs d’enquête que nous étions Vos et moi, dépendaient du juge d’instruction (Jean-Paul Raynal, ndlr), ce qui déplaisait énormément à la hiérarchie policière. Le directeur-général de la police judiciaire a alors placé à la tête de la Cellule Brabant Wallon une commissaire venue de Bruxelles, G.D. qui, dans un rapport d’évaluation, allait soutenir que le maintien des deux chefs historiques – Vos et moi – constituait un frein à la réussite du dossier. Voyant la manœuvre, les magistrats de Charleroi ont obtenu le départ de la commissaire G., ce qui n’a pas dû plaire à la hiérarchie (de la police). Et quand en janvier 2010, le procureur de Charleroi a entamé des procédures à mon encontre, il trouvait le soutien de l a hiérarchie qui accédait ainsi à ce qu’elle demandait depuis des mois: mon départ”.

Suivait, en 2012, celui d’Eddy Vos, après une période de “mise en quarantaine” comme votre journal l’expliquait à l’époque. Les années suivantes, les enquêteurs qui avaient pris le relais allaient se casser les dents. En 2017, Koen Geens, ministre (CD & V) de la Justice, pressé par les milieux flamands, bouleversait à nouveau l’organisation et déchargeait le procureur de Charleroi au profit du parquet fédéral.

Il est cruel de rappeler que ce ministre Geens faisait la promesse “d’un procès d’ici trois ans” (2020/2021). Quelle dégelée, huit ans après de tels propos!

Bref. Au parquet fédéral, une magistrate-pitbull prenait l’affaire en main. Des hypothèses hasardeuses étaient suivies, en vain, ce qui installait un climat détestable au sein de la CBW que beaucoup voulaient quitter.

Pour Lionel Ruth, “ce jeu de chaises musicales a certainement desservi l’enquête”.

Dans la DH le 5 septembre 2023, Eddy Vos tirait la conclusion “Les auteurs ont gagné. Ils ont été plus malins que nous”.

Prémonitoire. Neuf mois après, le parquet fédéral faisait le même constat et, le 30 juin 2024, annonçait la fin de l’enquête. Dans l’entretien qu’il nous accorde, Lionel Ruth parle d’un gâchis: “Je reste plus que jamais persuadé que la seule possibilité d’aboutir eût été de se remettre à travailler sur les faits, et pas sur ce qu’on croyait ce qu’il s’étaient”.

Le Géant d’1 m 92

Exemple. Samedi 13 mars 1982, en début d’après-midi, deux hommes, dont un de grande taille, dérobent un fusil dans la devanture de l’armurerie Bayard, rue Adolphe Sax à Dinant. L’arme est un Faul de calibre 10 (une sorte de canardière). Fin 1986, les enquêteurs apprennent que le vol, a priori anodin, était en réalité le premier fait de la bande. Du moins, le premier identifié. Rue Sax, un voisin de l’armurerie, qui n’est pas petit et a gardé bon souvenir, leur apprend que le plus grand des voleurs du Faul mesurait, comme lui, environ 1m92. Or la caissière d’un Delhaize braqué par la bande avait fourni la même précision.

“Le plus grand, qui se trouvait près de la caisse, était grand comme mon mari, qui mesure 1m92”. À l’époque, rappelle Lionel Ruth, le service militaire était obligatoire et les recrues défilaient au Petit-Château pour un examen médical complet.

“Par conséquent il était possible de faire une recherche ciblée sur les hommes d’environ 1m92 nés entre 1952 et 1964 et, partant de là, travailler ‘en filtre’ en commençant par ceux qui avaient un passé, étaient fichés, étaient morts de façon violente ou avaient complètement disparu de la circulation.”

Lionel Ruth va plus loin. “Les Tueries du Brabant ont mobilisé deux commissions parlementaires. Je ne comprendrais pas qu’il n’y en ait pas de troisième pour tirer le bilan. Les victimes, leurs familles, le pays, méritent de savoir ce qui s’est passé. Le bilan, c’est un écheccuisant, un gâchis énorme.”

Bron » La Dernière Heure | Gilbert Dupont

Veertig jaar na laatste overval van Bende van Nijvel blikt oud-commissaris terug: “Ik denk dat ‘de Killer’ die aanslag niet overleefd heeft”

Zondag zal het exact veertig jaar geleden zijn dat de laatste en meest bloedige aanslag van de Bende van Nijvel plaatsvond, op een Delhaize in Aalst. “We hebben die mannen nooit kunnen pakken”, getuigt Eddy Vos, jarenlang chef van het speurdersteam. Al is hij er rotsvast van overtuigd dat één Bendelid de overval niet heeft overleefd.

Acht doden maakte de Bende van Nijvel op 9 november 1985 bij de bloedige overval op de Delhaize in Aalst. Veertig jaar later hebben het federaal parket en de onderzoeksrechter het onderzoek opgegeven en lijkt er nooit een opheldering te zullen komen in de zaak. “Het is spijtig, maar het lijkt me inderdaad aannemelijk te zeggen dat er nooit iemand veroordeeld gaat worden voor die afschuwelijke misdaden”, klinkt het bij gepensioneerd commissaris Eddy Vos, die tussen 1996 en 2011 het speurdersteam leidde.

“De Bende was te slim. En ze hadden geluk. Een aantal cruciale getuigen zijn te laat naar ons gekomen met belangrijke informatie. Maar als we die cruciale info nu samenleggen kan ik wel zeggen dat – volgens mij – ‘de Killer’ de overval op Aalst niet overleefd heeft.” Volgens het onderzoek werd de overval in Aalst gepleegd door drie personen, door de onderzoekers ‘de Killer’, ‘de Reus’ en ‘de Oude’ genoemd. “De Killer is dus verantwoordelijk voor 24 van de 28 doden. Neem hem weg en je hebt geen Bende van Nijvel.”

De aanslag in Aalst was de laatste in zijn soort. De Golf met de Bende reed om 19.39 uur de parking op. Acht mensen werden op de parking en in de winkel doodgeschoten, onder wie twee kinderen. De buit bedroeg 737.777 frank. “De Killer heeft die bloedigste overval inderdaad wellicht niet overleefd”, herhaalt Vos. “Agent Eddy Nevens, die ter plekke kwam na de aanslag in Aalst, schoot op de vluchtende Golf van de bende. Nevens was een geoefende schutter en verklaarde dat hij denkt dat hij iemand geraakt heeft.”

Openstaande kofferbak

Dat kan kloppen. De Bende vluchtte weg met openstaande kofferbak met daarin één van de bendeleden, de Killer wellicht, die klaar zat om te vuren op eventuele achtervolgers. Maar een persoon die ogenblikken later in Erembodegem de vluchtende Golf zag, nog steeds met openstaande kofferbak, zag achterin ‘een massa’ liggen. Mogelijk de zieltogende Killer.

Uren later werd de Golf uitgebrand teruggevonden in het Bois de la Houssière, in Henegouwen. “Maar net daarvoor zijn op die plek getuigen gepasseerd die eigenlijk alles gezien hebben, maar jarenlang gezwegen hebben, elk had zo zijn eigen reden.”

Twee koppels die in één auto die avond in het bos passeerden, zagen de Golf. Er stonden twee mannen bij, een derde lag op de grond. Eén van de staande mannen deed een teken naar het viertal, om te stoppen, maar het angstige viertal reed snel door. “Jaren later hebben we één koppel onder hypnose mogen ondervragen. Hun uitleg bevestigt wat we denken. De bijkomende hypothese hier is dat de gangsters mogelijk de auto van het viertal wilden stelen om te vluchten. Ze moesten af van hun Golf, zoals zou blijken.”

Stort

Een andere man, die nog later op de avond passeerde, zag dan weer hoe twee mannen met een opgerold tapijt in de weer waren ter hoogte van het stort Marouset, naast het bos. Die getuige zweeg al die jaren uit angst dat zijn amoureuze affaire met een andere vrouw zou uitkomen, de reden waarom hij daar die avond passeerde. “Net na de feiten schreef hij een brief met wat hij gezien had en stak hem in een toegeplakte enveloppe. Maar pas in 2004 is hij die gesloten brief persoonlijk komen overhandigen. Ook die brief bevestigt de these van de dode Killer.”

“Volgens mij is de gewonde Killer door zijn kompanen afgemaakt, want op die plek in het bos hebben we – zoveel jaren later – ook hulzen gevonden. Daarna hebben ze het lichaam gedumpt in het stort. Maar daar beginnen zoeken is onbegonnen werk. We hebben het toen (in 2004, red.) niet gedaan omdat andere pistes meer voor de hand lagen. Het stort is nooit doorzocht.”

“Nu lijkt het helemaal moeilijk om nog te gaan zoeken in dat gesloten en overgroeide stort. Anderzijds, als we een geraamte vinden of kleding, eventueel één van de zeven kogelwerende vesten die de bende gestolen had, dan zouden we een grote stap verder staan in de zoektocht naar de historische waarheid van de aanslagen van de Bende. Dan kunnen we misschien nog te weten komen wie de hoofddader of opdrachtgever was. Wat voor veel nabestaanden heel belangrijk zou zijn.”

Loden geschiedenis

Nog opvallend, na de vermoedelijke dood van de Killer zijn de overvallen van de Bende gestopt. “De twee overblijvers hebben die Golf in brand gestoken, nadat ze hun maat gedumpt hadden. De Bende zou nooit meer iets van zich laten horen. Ook dat sterkt me in de overtuiging dat de Killer het belangrijkste bendelid was en dat met zijn dood die loden geschiedenis tot een einde kwam.”

Eddy Vos zal er zondag ook bij zijn op de veertigste herdenking van de overval in Aalst. “Ik ben uitgenodigd door het stadsbestuur en de nabestaanden”, aldus Vos, die ook duidelijk maakt dat hij in het onderzoek nooit tegengewerkt is, hoewel de publieke opinie en de nabestaanden het vaak hebben over sabotage van het onderzoek. “Ik heb niet dat gevoel. Ik had verschillende zaken misschien anders gedaan, maar het is de magistraat die beslist in een gerechtelijk onderzoek.”

Bijkomend onderzoek

Het federaal parket liet vorig jaar weten dat het onderzoek naar de Bende van Nijvel afgesloten wordt, zonder dat de daders gevonden zijn. Advocaten van nabestaanden vroegen nog bijkomend onderzoek, onder meer naar de eventuele betrokkenheid van twee Franse gangsterbroers bij de Bende van Nijvel. Dat bijkomende onderzoek is nu nog lopende.

Bron » Het Nieuwsblad

“Le corps du tueur se trouve ici : des fouilles sont-elles impossibles”

On commémore dimanche le 40ème anniversaire de la tuerie d’Alost (8 morts, le 9 novembre 1985), dernier fait attribué aux Tueurs du Brabant (28 victimes, entre 1982 et 1985). Nous retrouvons Eddy Vos dans le bois de La Houssière (Braine-le-Comte), que les auteurs ont beaucoup fréquenté. Pour le commissaire qui a codirigé l’enquête pendant 15 ans, “la solution se trouve ici”. L’endroit qu’il nous indique, le trou du Marouset, n’a jamais été fouillé.

Ils étaient trois, que les enquêteurs ont surnommés ‘Vieux’, ‘Géant’ et ‘Tueur’. Tueur, présent dès 1982, aurait, à lui seul, tué 24 des 28 victimes. Le 30 septembre 85, se déplaçant à bord d’une VW Golf GTI anthracite volée le 22 à Erps-Kwerps (Leuven) sur les parkings D’Ieteren, ils avaient déjà attaqué deux Delhaize à Braine-l’Alleud (3 tués) et Overijse (5).

L’attaque suivante a lieu le 9 novembre, un samedi, au Delhaize d’Alost. Arrivés à 19 h 39, ils repartiront avec un butin de 737 777 francs belges (l’équivalent de 44.500 euros). Huit clients sont tués, dont deux enfants. Au moment de quitter le parking – vers 19h50 -, la Golf essuie trois tirs d’un policier d’Alost. Ce policier, Eddy Nevens, vise le coffre dans lequel l’un des auteurs – tueur – se trouve. Nevens est également moniteur de tir. Son arme est un Smith et Wesson calibre.38. “J’ai senti que je l’ai eu”, dira-t-il.

La suite suggère qu’il ne se trompait pas. Après 2 km et à hauteur du pont de la Ninovesteenweg, la Golf double un cycliste qui ne voit personne dans le coffre mais le hayon dira-t-il, était resté ouvert. À 20 h 06 ensuite, la Golf, qui a passé Ninove, brûle, à Leerbeek, le feu (rouge) du carrefour Hogenberg. Un automobiliste est tenté de se lancer à la poursuite. Il voit deux hommes assis à l’avant et le hayon est à présent refermé. Lui non plus n’a donc vu personne dans le coffre.

Reliant les pointillés, les enquêteurs déduisent des deux témoignages que l’individu dans le coffre sur lequel Nevens a tiré trois fois, a effectivement été atteint – blessé ou tué, en tout cas mis hors de combat.

L’épisode suivant s’inscrit dans le scénario. Il est maintenant minuit trente et deux couples en voiture, rentrant de discothèque vers Braine-le-Comte, traversent le bois de La Houssière. Au lieu-dit chapelle au Foya, rue du Pire, ils aperçoivent, dans les phares, sur le bas-côté, deux silhouettes près d’une Golf sombre.

L’un des hommes fait signe. Ils ont le bon réflexe de ne pas s’arrêter. Selon le couple Clerbois assis à l’arrière, il y avait une “masse , à terre, près de la Golf”. M Clerbois nous le confiait encore en 2013: “Aucun doute, c’était un corps”. Pour Eddy Vos, tout se tient. Le corps à terre est celui du tueur qui se trouvait à l’arrière dans le coffre et que le policier Nevens a donc bel et bien atteint mortellement.

Témoignage clé

Plus tard, la même nuit, un dernier automobiliste voit deux hommes “portant quelque chose, qui pourrait être un corps dans un tapis, entrer dans les buissons”. Nous sommes maintenant à hauteur de la décharge du Marouset, à la sortie du bois. Si seulement le témoin s’était manifesté! Mais il se tait, malheureusement, pendant 19 ans. Il avait ses raisons: une histoire de femme. Parler l’exposait au risque de devoir révéler une liaison extra-conjugale.

Il s’est tu et ce n’est qu’en septembre 2004, lorsque des fouilles, déclenchées par le témoignage des Clerbois, auront lieu dans le fameux bois, qu’il réalisera l’importance de ce qu’il a vu la nuit du 9 novembre 1985. Il contactera Eddy Vos et lui remettra la lettre qu’il avait rédigée en 85, dans l’enveloppe qu’il avait eu l’intention de poster – mais avait renoncé – dix-neuf ans plus tôt.

Dix-neuf ans perdus.

“Tout se recoupe”

Pour Eddy Vos, tout se recoupe. ‘Tueur’, qui se trouvait dans le coffre, a été mortellement blessé par Nevens. Les deux autres se sont débarrassés du corps dans la décharge du Marouset, pas éloignée du lieu où ils ont brûlé la Golf la nuit suivante.

S’ajoute le fait que deux douilles ont été trouvées lors des fouilles menées en 2004 à l’endroit indiqué par les Clerbois: du 9 mm court. Interdit à la chasse, le calibre correspond à celui des deux PM Ingram volés en 1982 chez l’armurier Dekaise à Wavre. Ces armes n’ont pas servi mais des témoins d’Alost ont décrit qu’un des auteurs portait effectivement ce genre d’arme.

Encore une fois, tout se tient. Le fait que Tueur ait été atteint à Alost expliquerait aussi la trace de sang trouvée sur le gilet pare-balles retiré en 86 du canal de Charleroi, au large de Fauquez : le pare-balles de ‘Tueur’.

‘Tueur’ étant le numéro 1, le mâle alpha de la bande, son élimination explique que les tueries se soient arrêtées, tout simplement.

Dernier témoignage

Avec un témoin qui se tait pendant 19 ans, les enquêteurs n’ont pu reconstituer l’enchaînement qu’en septembre/octobre 2004. À ce moment, la décharge du Marouset était fermée depuis quinze ans. Mais un cubage phénoménal de déchets de toutes sortes y avait été déversé entre 1985 et 1990.

Eddy Vos: “Nous avons considéré qu’entreprendre des fouille s’était trop lourd”. Aujourd’hui retraité, le policier voit les choses différemment: “N’aurait-il pas fallu? À l’époque, nous avions d’autres pistes. Mais aujourd’hui qu’il nous reste celle-là, pour quoi ne pas étudier la faisabilité. Est-ce vraiment impossible? Bien sûr, je me rends compte de l’ampleur de la tâche. Mais on pourrait commencer par la partie proche de la route. Le corps se trouve là . Pour moi, il est là. Est-ce vraiment impossible? Je m’interroge. On disait aussi qu’on ne retrouverait jamais le Titanic.”

Pour Eddy Vos, retrouver le cadavre, même ce qu’il en reste, “apporterait certainement la solution”.

Pascal Beeckman, que nous retrouvons sur place, est employé au centre de tri de Braine-le-Comte. Il connaissait les lieux en 1985 et nous l’a confirmé: “Le trou du Marouset a été compacté et nivelé, mais ce qui se trouvait dans le sous-sol doit forcément s’y trouver encore”.

Un dernier point. Eddy Vos est formel. “La lettre du ‘témoin de la décharge’ a été saisie et versée au dossier.”

Hommage dimanche

Les tueries du Brabant se sont arrêtées après celle d’Alost, il y aura, dimanche, quarante ans. Des familles seront présentes à l’hommage qui sera rendu, comme chaque année, sur le parking du Delhaize, à Gilbert Van der Steen (42 ans), son épouse Marie-Thérèse Van den Abiel (38), leur fille Rebecca (14), Dirk Nays (35), sa fille Élise (9), Marie-Jeanne Mulder (33), Georges De Smet et Jan Palsterman.

Bron » La Dernière Heure | Gilbert Dupont