Comité I drijft Winants in het nauw

De naam van topman Alain Winants is geen enkele keer afgedrukt in het verslag van het Comité I over de Staatsveiligheid. Toch komt de kritiek ook bijzonder ongelegen voor de man persoonlijk. Winants wacht en hoopt namelijk op een herbenoeming.

In tegenstelling tot het onderzoek van de Staatsveiligheid naar Scientology noemt het Comité I in zijn verslag van 21 bladzijden niemand bij naam. Dus ook niet topman Alain Winants. Het Comité I heeft het hoogstens over ‘de hiërarchie van de Staatsveiligheid’ die geen duidelijke en geen eenduidige regels uitvaardigde voor de opstellers van het uitgelekte en intussen fel bekritiseerde onderzoek.

Winants zelf was gisteren karig met commentaar bij confrontatie van de kritieken van het Comité I. “Ik ben met vakantie en kan van hieruit niet reageren. Ik wil dat verslag zelf eerst grondig lezen voor ik me uitspreek.” Of de kritiek zijn herbenoeming niet in het gedrang brengt? “Geen commentaar”, zegt hij na, lang aarzelen. Want eigenlijk is de officiële titel van Alain Winants vandaag de dag ‘maar’ administrateur-generaal ad interim.

De topman wacht namelijk al twee jaar op zijn herbenoeming. Winants vijfjarige mandaat liep in 2011 af. De magistraat uit Tongeren, die een Open Vld-MR-etiket heeft, werd eind 2006 door de paarse regering-Verhofstadt II tot topman gebombardeerd. Alain Winants zelf wil niet liever dan dat hij wordt herbenoemd. Hij gaf dat ook al publiekelijk toe. Onlangs alludeerde hij er nog op in een interview over de al dan niet samenwerking tussen de Staatsveiligheid en de Amerikaanse veiligheidsdienst NSA.

Dat Winants bezig is met ‘zijn postje’ bewijst ook hetvolgende: op zaterdag 2 februari publiceert De Morgen het uitgelekte Staatsveiligheidrapport ‘Fenomeenanalyse met contacten tussen politici en Scientology en Sahaja Yoga’. Onder meer CD&V’ers Tony Van Parys en Rik Torfs en N-VA’er Kris Van Dijck figureren op de lijst van politici die volgens de Staatsveiligheid contact hadden met wat de inlichtingendienst ‘schadelijke sektarische groeperingen’ noemt.

Opmerkelijk: Diezelfde dag nog geeft Winants een persconferentie. Om te zeggen dat de Staatsveiligheid geen politici bespioneert. De genoemde politici moesten eerder gezien worden als slachtoffer, zegt Winants. Nog opmerkelijker: Winants noemt het uitlekken van het rapport een afrekening. Hij vindt het vreemd dat het rapport al vier maanden bestond toen het uitlekte. “Ik heb aanleiding om mij ietwat geviseerd te voelen. Ik onthul geen geheim als ik zeg dat ik kandidaat ben om mezelf op te volgen. Ik weet niet of ik stoor, wie ik stoor en waarom ik stoor”, zegt hij op zijn persconferentie.

Steun verloren

Sabine De Bethune, voorzitter in de Senaat van de vaste commissie belast met de begeleiding van het Comité I, wilde gisteren niet reageren op de inhoud van het verslag van het Comité I. “We hebben met de begeleidingscommissie gezegd dat we in drie stappen willen werken bij de doorlichting van de Staatsveiligheid. Ik heb het verslag nog niet ontvangen. Na de vakantie zullen we met de begeleidingscommissie ons daarover buigen. We zullen zien of er aanbevelingen volgen, maar dat beslissen we pas nadat we alle drie luiken bezitten. Ik wil daar niet op vooruitlopen”, zei de senator (CD&V).

In de wandelgangen klinkt het intussen dat Alain Winants hoe langer hoe meer de steun van de meerderheidspartijen verloren heeft. Het gros van de meerderheidspartijen zou intussen aansturen op het openstellen van de vacature aan de Staatsveiligheid in plaats van het herbenoemen van Winants.

Minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open Vld) wilde gisteren niet in haar kaarten laten kijken. Haar woordvoerster Margaux Donckier beklemtoont dat de minister zelf aanstuurde op het onderzoek en noemt het vanzelfsprekend dat er groot belang zal worden gehecht aan de resulaten.

“De bevindingen van het Comité I zullen na het reces eerst besproken worden binnen de begeleidingscommissie van het parlement en daarna door de regering. Maar het is sowieso duidelijk dat aanbevelingen rigoureus zullen worden uitgevoerd. Het gaat tenslotte om de werking van een belangrijke dienst als de Staatsveiligheid”, aldus Donckier. Wat dat betekent voor het lot van Winants? “Dat wordt daarin meegenomen.”

Bron » De Morgen

Vernietigend rapport over Staatsveiligheid

Het is “problematisch” dat de Staatsveiligheid zomaar namen van politici en andere personen noemde in een vertrouwelijk onderzoek naar Scientology. Dat schrijft het Comité I in een rapport over de dienst, nadat het hele onderzoek uitlekte.

Het Comité I, het orgaan dat de inlichtingen- en veiligheidsdiensten controleert, struikelt over de manier van werken bij de Veiligheid van de Staat. Alles draait om een vertrouwelijk rapport van de Staatsveiligheid, getiteld: ‘Fenomeenanalyse van niet-staatsgestuurde inmengingsactviteiten’. Dat onderzoek moest in kaart brengen hoe organisaties als Scientology, Sahaja Yoga en de Moslimbroederschap instellingen en politici viseren om hun beslissingen te beïnvloeden. In het rapport werden ruim 30 politici met naam en toenaam genoemd.

Omdat het hele document – inclusief de namen van de genoemde politici – in februari op de straatstenen belandde, stond het hele (politieke) land in rep en roer. Zowel de begeleidingscommissie van de Senaat als de minister van Justitie vorderde een onderzoek van de werking van de Staatsveiligheid door het Comité I.

Dat start zijn conclusies van het verslag, dat De Morgen kon inkijken, met een positieve noot. Dat een dergelijke fenomeenanalyse erg nuttig is, schrijft het Comité I. Maar daarna is het gedaan met de complimenten. Het Comité I heeft kunnen vaststellen dat de opstellers van het bewuste rapport geen duidelijke en eenduidige richtlijnen kregen van hun oversten.

Stigmatiserend

“Het vermelden van namen, of deze nu van politieke mandatarissen of van andere personen zijn, is problematischer. Enerzijds lijkt het niet nodig om namen te vermelden, zelfs niet als het doel is te informeren over bedreigingen die sommige organisaties of sektes kunnen vormen”, schrijft het Comité I. “Een analyse die in detail beschrijft hoe de politieke mandatarissen of ex-mandatarissen werden benaderd – en of ze gerekruteerd werden of niet – was zinvoller geweest.”

Het onderzoek van de Staatsveiligheid beschrijft volgens het Comité I echter niet – of zeker niet genoeg – de onwettige, bedrieglijke en heimelijke middelen die daarvoor zouden zijn gebruikt. Het ontbreken van een echte inkijk in de gebruikte strategie van Scientology en het ontbreken van een context waarin namen van politici worden genoemd, leidt volgens de onderzoekers tot één vaststelling: “Het werkt stigmatiserend voor de personen die met naam en toenaam zijn genoemd.”

“Als de Staatsveiligheid namen wenst te vermelden – en dat is haar verantwoordelijkheid – dan zou ze in het rapport de graad van hun betrokkenheid ook moeten weergeven. Om elke verwarring en dubbelzinnigheid te vermijden.” Het Comité I voegt daaraan toe dat in eerdere fenomeenanalyses nooit namen werden vermeld. Het beklemtoont dat het nog maar om voorlopige conclusies gaat en verder zal werken aan de doorlichting van de Staatsveiligheid.

Alain Winants, administrateur-generaal van de Staatsveiligheid, wenste niet te reageren. “Ik ben met vakantie en wil dat verslag eerst grondig lezen voor ik me uitspreek.” Winants wilde ook niet kwijt of hij vreest dat deze nieuwe kritiek zijn herbenoeming hypothekeert.

Bron » De Morgen

Opinie: Volgens Comité I heeft de Staatsveiligheid zich slecht van zijn taak gekweten

Een beschadigingsoperatie en een politieke afrekening. Aan verontwaardiging toonde Alain Winants, hoofd van de Staatsveiligheid, geen gebrek toen hij zich dit voorjaar moest verantwoorden nadat een nogal merkwaardig geheim rapport van zijn dienst uitlekte in De Morgen. In dat confidentiële dossier werden de contacten nagegaan tussen sektarische organisaties als Scientology en Sahaja Yoga en een diverse groep politici.

Liever dan over de bediscussieerbare kwaliteiten van die zogenaamde ‘fenomeenanalyse’ richtte de baas van de Staatsveiligheid zich op het lek zelf. Dat zou er immers enkel gekomen zijn om hem voetje te lichten in zijn mars naar een nieuwe herbenoeming.

Alain Winants verweerde zich als een James Bond achter vijandelijke linies, met zelfs een voor inlichtingendiensten hoogst ongebruikelijke geïmproviseerde persconferentie, maar over de grond van de zaak (de inhoud van het rapport) ging het amper. In het dossier vallen de namen van onder meer oud-senator Rik Torfs (CD&V), huidig staatssecretaris Maggie De Block (Open Vld) of oud-minister Frank Vandenbroucke (sp.a), hoewel hen, voor zover we weten, absoluut niets aangewreven kan worden.

Is het normaal dat een inlichtingendienst rapporten opstelt over verkozenen zonder dat ook maar enigszins helder gemaakt wordt hoe actief de contacten zijn tussen die genoemde politici en de sektevertegenwoordigers? En nog meer ten gronde: is het normaal dat een inlichtingendienst de gesprekken van politici screent?

Gelukkig is er nu een nieuw evaluatierapport, ditmaal van het Comite I, dat de vaderlandse inlichtingendiensten controleert. Dat rapport verlegt de focus weer naar de inhoud. Het Comité noemt de inhoud van het rapport ‘problematisch’ – in het Wetstratees een forse uitbrander.

Volgens het Comité heeft de Staatsveiligheid zich slecht van zijn taak gekweten. Zo was het helemaal niet nodig om de namen van politici zomaar op te lijsten zonder dat duidelijk wordt welke rol ze spelen en bovenal doet deze fenomeenanalyse niet wat ze moet doen: een fenomeen analyseren, tiens, en wel van de tactieken waarmee sektes proberen een voet tussen de politieke deur te krijgen.

Dat is een flinke draai rond de oren van meneer Winants en zijn dienst. Het lekken van het oorspronkelijke sekterapport had wellicht weinig te maken met de carrièrevooruitzichten van de zittende baas van de Staatsveiligheid. Maar nu Alain Winants er toch zelf over begonnen is, kan het geen kwaad deze strenge evaluatie van het Comité I mee te nemen in de beoordeling van zijn functioneren, als zijn herbenoeming straks effectief op tafel komt.

Bron » De Morgen | Bart Eeckhout

Staatsveiligheid: “We schikken ons naar de aanbevelingen van Comité I”

De Staatsveiligheid zegt dat het al “de nodige maatregelen genomen heeft om zich te schikken naar de aanbevelingen” waarvan ze nu al kennis heeft. De inlichtingendienst reageert daarmee op een rapport van het Comité I, dat de inlichtingendienst controleert, waarover De Morgen vandaag schrijft. Volgens de krant noemt het rapport het “problematisch” dat de Staatsveiligheid zomaar namen van politici en andere personen noemde in een vertrouwelijk onderzoek naar Scientology.

Een vertrouwelijk rapport van de Staatsveiligheid moest in kaart brengen hoe organisaties als Scientology, Sahaja Yoga en de Moslimbroederschap instellingen en politici viseren om hun beslissingen te beïnvloeden. In dat rapport, dat in februari gelekt werd, werden ruim dertig politici met naam en toenaam genoemd.

In een persmededeling zegt de Staatsveiligheid nu dat ze “reeds kennis van had twee tussentijdse verslagen van het Comité I” en “reeds de nodige maatregelen genomen heeft om zich te schikken naar de aanbevelingen” waarvan ze nu al kennis heeft.

“We dienen te signaleren dat het verslag waarvan vandaag sprake is de fenomeenanalyse betreft die naar verschillende overheden waaronder het Comité I, werd verzonden in de maand oktober 2012. In die tijd werd geen enkele aanmerking geformuleerd aangaande de manier van werken” zegt de Staatsveiligheid.

“Anderzijds, gezien de aanmerkingen die actueel geformuleerd worden en in afwachting van de definitieve besluiten van het Comité I, heeft de Veiligheid van de Staat intern reeds de maatregelen genomen om zich te schikken naar de aanbevelingen”, luidt het.

Bron » De Morgen