Er is geen reden om onderzoeksrechter Martine Michel af te halen van het grootste coldcase-onderzoek uit de Belgische gerechtelijke geschiedenis, dat van de Bende van Nijvel, die verantwoordelijk is voor 28 doden en tientallen gewonden. Ondanks verzet van een Franse topadvocaat mag ze van het hof van beroep in Bergen als onderzoeksrechter aanblijven, maar ze moet wel werk maken van een spoor dat leidt naar twee Noord-Franse gangsterbroers.

Wat betekent dit voor het onderzoek dat al meer dan 40 jaar aansleept?

Wie is de Bende van Nijvel?

Tussen 1982 en 1985 pleegde deze bende criminelen tal van overvallen en moorden die gekenmerkt werden door meedogenloos geweld voor vaak amper buit. De bende sloeg toe in Waals-Brabant en de rand rond Brussel – vandaar de naam Bende van Nijvel – maar ze was ook actief in Aalst en Temse. Van de daders bestaan verschillende robotfoto’s op de gekende gele affiches, maar hun identiteit is nooit met zekerheid achterhaald.

De bekendste leden zijn de Reus en de Killer. De bende is verantwoordelijk voor de dood van zeker 28 mensen. Hun laatste en bloedigste wapenfeit is de overval op een Delhaize-warenhuis in Aalst op 9 november 1985. Daarbij s erven op amper een half uur acht klanten en personeelsleden.

Het onderzoek werd in 2024 afgesloten bij gebrek aan doorslaggevende bewijzen, maar op vraag van enkele burgerlijke partijen moet er nog bijkomend onderzoek gebeuren. Over wie er achter de Bende zit, bestaan veel hypotheses, maar het gerecht is er de voorbije 43 jaar niet in geslaagd om de daders voor een hof van assisen te brengen en te laten veroordelen.

Martine Michel, de onderzoeksrechter uit Charleroi die al sinds 2009 het dossier van de Bende van Nijvel leidt, mag aanblijven. Dat hee de kamer van inbeschuldigingstelling in Bergen maandag beslist, verneemt HLN en het nieuws wordt bevestigd door het federaal parket.

Het was de Franse advocaat Patrick Ramaël, die optreedt voor Belgische slachtoffers van de Bende van Nijvel, die afgelopen zomer de kat de bel aanbond. Ramaël is een gereputeerde Parijse advocaat met een carrière van meer dan 40 jaar in de magistratuur, als onderzoeksrechter en zelfs procureur.

Sinds hij in de advocatuur is gestapt, heeft Ramaël zich gestort op het dossier van de Bende van Nijvel, waarin hij als burgerlijke partij optreedt voor intussen zeven Belgische slachtoffers en nabestaanden.

Afgelopen zomer diende Ramaël een verzoek tot evocatie in tegen onderzoeksrechter Martine Michel. “Al mijn vragen voor bijkomend onderzoek heeft ze systematisch verworpen”, zegt Ramaël aan HLN. “Maar zelfs toen ze de opdracht kreeg om die piste te bewandelen, was het met lange tanden en maakte ze niet veel aanstalten om iets te ondernemen.”

Hij had geen vertrouwen meer in het werk van de onderzoeksrechter en vroeg het hof van beroep om het dossier naar zich toe te trekken. Dat zou betekenen dat er een raadsheer-onderzoeksrechter zou worden aangesteld die het meer dan 40 jaar oude gerechtelijk onderzoek zou verderzetten.

Uit haar weigering om een aantal bijkomende onderzoeksdaden uit te voeren, mag niet afgeleid worden dat ze inactief is of niet bekwaam om haar opdracht uit te voeren.

Arrest kamer van inbeschuldigingstelling in Bergen

Maar zover komt het niet. De kamer van inbeschuldigingstelling (KI) van Bergen heeft afgelopen maandag beslist dat de onderzoeksrechter mag aanblijven. In het arrest schrijft de KI dat “uit haar weigering om een aantal bijkomende onderzoeksdaden uit te voeren, niet mag afgeleid worden dat ze inactief is of niet bekwaam om haar opdracht uit te voeren.”

De hoge rechters merken op dat ze de opgelegde onderzoeksdaden wel degelijk correct uitvoert. Ramaël is niet verrast door de beslissing, zegt hij: “Het moet voor een hof van beroep een ingewikkelde taak zijn om het hele onderzoek over te nemen. De verantwoordelijkheid komt zo volledig bij de voorzitter van het hof terecht. Wat mogelijk ook meegespeeld heeft, is dat mevrouw Michel binnenkort met pensioen gaat en de naam van een opvolger al circuleert.”

Gebeten

Waarom is Parijzenaar Patrick Ramaël zo gebeten op de Belgische onderzoeksrechter Martine Michel? Het zal ongetwijfeld te maken hebben met zijn jarenlange ervaring als magistraat met het reilen en zeilen binnen justitie, maar de advocaat vindt dat een belangrijk spoor in het Bendeonderzoek onderbelicht blijft.

Ramaël gelooft heilig in de piste van de broers Thierry en Xavier Sliman, twee (intussen overleden) gangsters uit het noorden van Frankrijk die in de jaren ’70 en ’80 tal van brutale overvallen pleegden.

“Er zijn in het Bendedossier verschillende gelijklopende elementen”, zegt Ramaël. “Zowel op het vlak van ballistiek als bij het gebruik van auto’s en foto’s die aangetroffen zijn op de plaats delict. Wat ook opvalt: als de broers in een Franse gevangenis zitten, stoppen de overvallen in België. Toeval misschien, maar dit spoor moet onderzocht worden.”

Toen het federaal parket en de onderzoeksrechter in juni 2024 aan de slachtoffers en nabestaanden het einde van het Bendeonderzoek aankondigden, maakte Ramaël veel misbaar. Hij vroeg en verkreeg van het hof van beroep dat het Noord-Franse spoor van de gangsterbroers Sliman verder onderzocht moest worden.

Het is geen geheim dat het federaal parket en de onderzoeksrechter niet warm lopen voor de piste-Sliman. Toch besliste het hof van beroep dat dit spoor aandacht verdiende. Volgens Ramaël is er sindsdien niet veel bewogen in het onderzoek en heeft de onderzoeksrechter niet gedaan wat haar door het hof van beroep is opgedragen. Vandaar zijn verzoek om Martine Michel van het onderzoek te halen.

Opgravingen

Het federaal parket heeft intussen in samenspraak met de Franse justitie gevraagd om de lichamen van Xavier Sliman en zijn ouders te laten opgraven. Voor Tierry Sliman kan dat niet meer omdat hij gecremeerd is. Bedoeling is om hun DNA te kunnen vergelijken met sporen in het Bende-onderzoek.

Meer bepaald gaat het om speeksel op sigarettenpeuken die aangetroffen zijn in de Mercedes van de taxichauffeur Constan n Angelou. Hij werd in januari 1983 in Bergen met vier kogels in het hoofd afgemaakt, een moord die wordt toegeschreven aan de Bende van Nijvel.

De Franse advocaat Patrick Ramaël is ervan overtuigd dat een DNA-vergelijking een match zal opleveren met het profiel van Thierry Sliman, de meest gewelddadige van de twee broers. “Dit onderzoek mag niet afgesloten worden”, zegt Ramaël heel gedecideerd.

“Ik zal er alles aan doen om de zaak in gang te houden. De families hebben recht op de waarheid.”

Bron » Het Laatste Nieuws | Faroek Özgünes