Met een ‘lasagne’ wil regering telecomgegevens gericht opslaan

Telecombedrijven mogen niet langer massaal data over gsm-gebruik in België bijhouden. Een oplossing is in de maak.

Andermaal heeft het Grondwettelijk Hof de wet vernietigd die de opslag van telecomgegevens regelt. De algemene bewaring van gegevens die slaan op de identificatie, toegang, verbinding en communicatie van elke gsm in ons land, is in strijd met Europese regels. Telecomoperatoren, zoals Proximus of Telenet, houden die data bij op vraag van politie en gerecht. Het gaat om zogeheten metadata, die slaan op alles wat níét de inhoud van een gesprek is. Die gegevens worden een jaar bijgehouden en kunnen worden opgevraagd in het kader van een crimineel onderzoek, bijvoorbeeld om te weten of iemand al dan niet op een bepaalde plek is geweest.

De vernietiging van de regels rond die opslag is geen verrassing na een arrest van het Europees Hof van Justitie over dezelfde materie (DS 7 oktober).

Reparatiewet

De ministers van Telecom, Defensie (waar de militaire inlichtingendienst onder valt) en Justitie maakten snel na de uitspraak van het Hof al bekend dat ze werken aan een reparatiewet. Omdat het wel toegelaten is om gericht data op te slaan in de strijd tegen zware criminaliteit of om de openbare veiligheid te waarborgen, zal bij de opslag onderscheid worden gemaakt op basis van tijd en ruimte, vernam De Standaard bij het kabinet-Justitie. De gelaagde benadering wordt vergeleken met een lasagne.

Criminaliteitsstatistieken zullen een rol spelen om te bepalen welke data worden opgeslagen. Dicht bij plekken waar sprake is van meer criminaliteit, zoals in de grootsteden, zullen (meer) data van gsm-gebruikers worden bewaard. Hetzelfde geldt voor de buurt rond kritieke infrastructuren, zoals elektriciteitscentrales.

Na een soortgelijk arrest in 2015 dokterde toenmalig minister van Justitie Koen Geens (CD&V) een systeem uit waarbij de toegang tot de gegevens afhing van de zwaarte van het misdrijf dat werd onderzocht. Maar dat veranderde alleen waarborgen rond de toegang, de systematische opslag bleef dezelfde.

Advocaten verheugd

De Orde van Frans- en Duitstalige Advocaten, een van de partijen die naar het Grondwettelijk Hof trok tegen de regels, is verheugd met dit arrest. ‘We kunnen niet accepteren dat de gegevens van alle telefoniegebruikers op deze manier zonder onderscheid worden bewaard. Dit staat totaal niet in verhouding tot het nagestreefde doel’, zegt Xavier Van Gils, voorzitter van de Orde.

Door de vernietiging van de regels rond de opslag verliezen politie en gerecht een belangrijk middel in de strijd tegen criminaliteit. ‘We zullen deze rechtspraak toepassen, maar ze begrijpen is nog iets anders’, zegt Philippe Van Linthout, covoorzitter van de Vereniging van Onderzoeksrechters.

Bron » De Standaard

Regering heeft oplossing om telecomdata toch te bewaren na arrest Grondwettelijk Hof

Het Grondwettelijk Hof heeft de wet vernietigd die telecombedrijven verplicht om gegevens van hun klanten preventief bij te houden. Omdat het zo’n ‘cruciaal wapen in de strijd tegen misdaad’ is, heeft de regering een oplossing klaar. ‘Een lasagne aan criteria’, verneemt De Morgen.

Telefoondata preventief bijhouden van iedereen, zonder onderscheid, mag niet meer, oordeelt het Grondwettelijk Hof. Tot nu bepaalde de zogeheten dataretentiewet dat telecombedrijven van elke klant bepaalde gegevens een jaar lang moeten bewaren: welke nummers wanneer met elkaar bellen of sms’en, en de locatiegegevens.

De Liga voor Mensenrechten en enkele andere organisaties waren naar de rechtbank gestapt omdat ze zo’n algemene regeling in strijd achten met onze privacy. Het Hof geeft hen nu gelijk.

“Dit maakt het voor de onderzoeksrechters niet gemakkelijk”, zegt Philippe Van Linthout, de voorzitter van de Vereniging van Onderzoeksrechters. De telecombedrijven moeten die gegevens bijhouden opdat de politie ze kan opvragen voor een specifiek onderzoek, bijvoorbeeld als iemand een misdrijf heeft gepleegd.

“Deze gegevens zijn voor onze inlichtingen- en veiligheidsdiensten een cruciaal wapen in de strijd tegen de georganiseerde misdaad en terreur”, stelt minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open Vld).

Gebruiken mag, bewaren niet

De data worden ook gebruikt in verdwijningszaken, zoals bij de 12-jarige jongen uit Mortsel die vorig jaar vermist was. Hij kon pas gelokaliseerd worden nadat zijn ontvoerder, zijn oom, in Henegouwen zijn telefoon weer ingeschakeld had. Het Hof ziet geen probleem in het verlenen van toegang tot deze gegevens aan politie en justitie, maar wel in het massaal bewaren ervan.

De uitspraak is geen verrassing. Ze volgt op een negatief advies van het Europees Hof van Justitie. De afgelopen maanden hebben de kabinetten van Telecom, Justitie en Defensie een oplossing uitgewerkt. Die voorziet in het inbouwen van voldoende differentiëring, om te voldoen aan de eisen van het Hof, door het formuleren van criteria.

Statistieken

Daarbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan criminaliteitsstatistieken, die aantonen waarom het belangrijk is om in een bepaald arrondissement de telefoondata bij te houden, of aan de nabijheid van kritieke infrastructuur zoals een station, een luchthaven of een haven. Ook als het OCAD het dreigingsniveau verhoogt, kan het nodig zijn om alle telefoondata op het grondgebied tijdelijk te bewaren.

“Een gelaagde oplossing, een lasagne aan criteria”, klinkt het op een van de kabinetten. Voldoende criteria moeten zorgen voor voldoende dekking, opdat justitie en politie hun werk kunnen doen. In de feiten zal het dus nog altijd eerder regel dan uitzondering zijn dat telecombedrijven onze data bewaren. De wet is zo goed als klaar voor stemming, maar moet nog enkele controles passeren, zoals die van de Gegevensbeschermingsautoriteit.

Bron » De Morgen

Grondwettelijk Hof vernietigt wet op bewaring telefoondata

Het Grondwettelijk Hof heeft donderdag de bepalingen van de wet uit 2016 vernietigd die de algemene en ongedifferentieerde bewaring van elektronische communicatiegegevens en de toegang tot die gegevens regelen.

Het Hof oordeelde in een arrest dat die algemene en ongedifferentieerde bewaring het recht op de eerbiediging van het privéleven en op bescherming van de persoonsgegevens schendt. De bewaring is in sommige gevallen wel mogelijk, aldus het Hof, maar de Belgische wet stemt niet overeen met de uitzonderingen die het Europese Hof van Justitie heeft gesteld.

Een aantal mensenrechtenorganisaties, de Frans- en Duitstalige advocatenbalies en particulieren waren naar het Hof gestapt om de vernietiging van de wet te eisen. Ze vonden dat te veel gegevens werden bijgehouden en dat de bewaartermijn van 12 maanden te lang was. Het gaat concreet over verkeersgegevens – dus niet de inhoud van gesprekken – en locatiegegevens. Ook vonden ze dat de toegang tot de gegevens ruim was.

Het arrest kan verstrekkende gevolgen hebben, want in veel strafonderzoeken worden telecomgegevens gebruikt. Het Grondwettelijk Hof laat strafrechters beslissen of onder de dataretentiewet bewaarde gegevens nog als bewijs kunnen dienen. De regering werkt ondertussen aan een nieuwe regeling voor toekomstige onderzoeken.

De telecombedrijven, die de gegevens bewaren, vragen snel duidelijkheid. “De nietigverklaring creëert rechtsonzekerheid bij telecomoperatoren en internetproviders”, zegt sectorfederatie ISPA. Of ze nu nog gegevens moeten bewaren, is niet duidelijk. “Het is duidelijk dat we niet verder kunnen met het huidige kader, maar we denken dat het mogelijk is dat bepaalde verplichtingen in stand blijven als men teruggaat naar een oude versie van de dataretentiewetgeving.”

Bron » De Morgen

Bende van Nijvel-speurders graven lichaam van gewezen huurling op

Speurders die de Bende van Nijvel proberen te ontmaskeren hebben in – what’s in a name – Bande, een dorp nabij het Ardense Marche-en-Famenne, het lichaam opgegraven van een man, die ooit in Frankrijk deel heeft uitgemaakt van een groep huurlingen. De onderzoekers willen het DNA van René N. vergelijken met de genetische sporen die zij op bewijsmateriaal in het Bende-dossier hebben teruggevonden.

De laatste 20 jaar van zijn leven baatte René N. een goed aangeschreven restaurant uit in Marche-en-Famenne. Maar in de jaren 70 leidde hij een avontuurlijker leven. Zo trok hij met de huurlingen van de Franse ‘kolonel’ Robert Denard naar Afrika en het Verre Oosten. Denard hielp daar enkele staatsgrepen klaarstomen. “René heeft zijn verleden als huurling nooit verloochend, maar toen hij huwde en een vaste stek koos in de Ardennen, hield hij dat allemaal definitief voor bekeken”, vertellen kennissen aan Sudpresse.

Omdat zijn naam in het kader van een oude wapentrafiek in het Bendedossier genoemd werd, wilden de speurders absoluut ook over het DNA van René N. beschikken. Dat hij huurling geweest is, kan extra interessant zijn. “Huurlingen zouden perfect voor de uitvoering van Bende-raids kunnen gediend hebben. Zij kunnen met wapens omspringen, deinzen voor niets terug en zullen nooit ofte nimmer uit de biecht klappen”, is de redenering. “Maar het moet gezegd dat, toen de Bende een spoor van dood en vernieling door het land trok, deze man al goed gesetteld was in zijn nieuwe leven.”

Bron » Het Nieuwsblad

Lichaam van zestiger opgegraven in onderzoek naar Bende van Nijvel

Bendespeurders hebben dinsdag een opgraving uitgevoerd op een begraafplaats in het Waals-Brabantse Eigenbrakel, melden de kranten van L’Avenir vandaag.

Onderzoekers van de cel Waals-Brabant lieten de opgraving van het lichaam van Dieter L. (1937-2006) uitvoeren op de begraafplaats van Foriest.

Begin december werd eveneens in Eigenbrakel het lichaam van stuntman Alain Vinckx (1946-1987) opgegraven. Hij lag begraven op de begraafplaats van deelgemeente Ophain-Bois-Seigneur-Isaac. Politiecommissaris Stéphane Vanhaeren verklaarde toen dat onderzoeksrechter Martine Michel de onderzoeksopdracht liet uitvoeren “om gebruik te maken van de nieuwste beschikbare DNA-analyses.”

Bij hold-ups op warenhuizen en andere aan de Bende van Nijvel toegeschreven feiten vielen tussen 1982 en 1985 minstens 28 doden, wat de overvallenreeks de grootste na-oorlogse geweldsspiraal in ons land maakt. De hele zaak verjaart in 2025.

Bron » Het Laatste Nieuws