Triest historisch moment in de maak rond Bende van Nijvel? “De brief die we kregen, lijkt duidelijk”

Na 38 jaar speuren is er een triest historisch moment in de maak. Het onderzoek naar de Bende van Nijvel, die 28 doden maakte begin jaren 80, wordt wellicht dra afgesloten zonder dat de daders gevonden of gestraft zijn. “De brief die we van het gerecht kregen, lijkt duidelijk. Het stopt eind juni”, klinkt het alvast bij de advocaten van de nabestaanden.

De aanslagen van de Bende van Nijvel tussen 1982 en 1985 maakten in totaal 28 doden, 40 gewonden en dat onder de ogen van honderden getuigen. Naast overvallen met zwaar geweld sloeg de bende in 1985 vooral toe in supermarkten. Ze overvielen de warenhuizen met snelle voertuigen, zoals een Golf GTI, schoten gericht met riotguns op mannen, vrouwen en kinderen en gingen steeds met een eerder kleine buit aan de haal. Na de meest dodelijke overval met acht doden op 9 november 1985 op de Delhaize in Aalst stopte het terreurgeweld plots.

Het onderzoek naar “de grootste onopgeloste misdaad van ons land” werd een ramp. Er waren sporen naar de rijkswacht, naar extreemrechts, naar zigeunerbendes en naar belangrijke personaliteiten, maar steeds zonder doorbraak. Het onderzoek verhuisde plots van Dendermonde naar Charleroi en het dossier groeide aan tot 3,5 miljoen pagina’s. Er werkten honderden speurders op de zaak, maar toch raakte niks opgelost. Veel nabestaanden vonden dat het onderzoek tegengewerkt werd. In 2018 nam het federaal parket de touwtjes in handen maar nu lijkt het echt allemaal op niks uit te lopen.

“Redelijk vaag”

“De nabestaanden hebben allemaal een brief van het parket gekregen, die is redelijk vaag. Het lijkt er inderdaad op dat de onderzoeksrechter het onderzoek wil stoppen. Op 28 juni worden we verwacht in Brussel en krijgen we uitleg”, zegt Johan Heymans, advocaat van nabestaanden van een slachtoffer van Aalst. “Er lijkt een historisch moment in de maak maar het is niks om blij over te worden”.

Advocaat Kristiaan Vandenbussche, die optreedt voor twaalf nabestaanden van de vermoorde warenhuisklant Georges De Smet uit Aalst, is er evenmin verheugd over. “Als ze nu stoppen, zonder dat ze de nabestaanden tenminste een piste kunnen aanreiken over wie achter deze moordpartijen zat, is dat een grote schande. Ik heb nog bijkomende onderzoeksdaden gevraagd naar belangrijke getuigen die vreemd genoeg nooit verhoord zijn, maar de onderzoeksrechter heeft onze vraag afgewezen, onbegrijpelijk”.

“Indien de onderzoeksrechter echt de zaak opgeeft, is dit een vrijgeleide voor de daders want er is geen dwangmiddel meer mogelijk tegen eventuele verdachten. Je kan ze niet meer aanhouden en zelfs niet meer ondervragen. Nu pas op, als zij het opgeven, gaan wij door en zullen we het zelf oplossen. We hebben door zelfstudie concrete gegevens en duidelijke sporen naar opdrachtgevers en uitvoerders verkregen”.

“Topguns”

Meester Peter Callebaut, die onder meer optreedt voor de familie van de vermoorde onderdirecteur van de Colruyt Halle, is nog scherper. “Het eindigt straks officieel maar het onderzoek was allang dood, onder meer door die onwettige verhuis naar Charleroi lag het jarenlang stil. Deze hele zaak is een blaam voor justitie, een diploma van onbekwaamheid, ook voor de ‘topguns’ van het federaal parket en evenzeer voor de politiek. Ze kunnen het niet oplossen of ze mogen niet. Het is één van de twee”.

Die laatste mening is ook die van David Van Den Steen, wiens ouders en zus voor zijn ogen werden doodgeschoten in Aalst. “Dit wringt enorm. Er is altijd een muur geweest tussen het gerecht en ons. Er waren magistraten die met veel moed aan het dossier begonnen en na enkele maanden keerden die helemaal en trokken die al wat we zeiden in twijfel, alsof het niet mocht uitkomen. Deze zaak heeft een groot deel van mijn leven en dat van mijn grootouders verwoest. Dat de daders nu wellicht onbestraft gaan blijven, is een slag in mijn gezicht. Het ergste is dat de politiek de zaak onlangs onverjaarbaar gemaakt heeft, waardoor we het dossier ook nooit zullen mogen inkijken. Het potje gaat toe.”

Het federaal parket is karig met commentaar over de plotse demarche en wil de nakende afsluiting van het dossier niet met zoveel woorden bevestigen. “Wij willen eerst de nabestaanden inlichten alvorens we de pers uitleg verschaffen. Die nabestaanden kunnen overigens steeds nog bijkomende onderzoeksdaden vragen als de zaak naar de raadkamer gestuurd wordt”, zegt de woordvoerder. Een datum voor die raadkamer, die het onderzoek officieel zou afronden, is voorlopig nog niet bepaald.

Bron » Gazet van Antwerpen | Dirk Coosemans

‘Over and out’ voor onderzoek Bende van Nijvel? “Dit is een zware blamage voor justitie en een kaakslag voor de slachtoffers”

Wordt het dossier van de Bende van Nijvel na al die jaren gewoon geklasseerd? Het is de grote vrees van de nabestaanden. Ze ontvingen allemaal een brief van het gerecht en worden op 28 juni uitgenodigd in Brussel. Hun advocaten leiden hieruit af dat het onderzoek mogelijk na 38 jaar afgesloten wordt. “Het zal op die 28 juni geen goednieuwsshow zijn”, denkt ook misdaadjournalist Faroek Özgünes, die het dossier al jaren op de voet volgt. “Het parket zal niet aankondigen dat de Bende van Nijvel is opgerold. Eerder het omgekeerde zal waar zijn.” Özgünes noemt het hele onderzoek “een puinhoop”.

De aanslagen van de Bende van Nijvel tussen 1982 en 1985 maakten in totaal 28 doden en meer dan 40 gewonden, en dat onder de ogen van honderden getuigen. Naast overvallen met zwaar geweld sloeg de Bende in 1985 vooral toe in ­supermarkten. Na de meest ­dodelijke overval met acht doden op 9 november 1985 op de ­Delhaize in Aalst stopte het ­terreurgeweld plots.

Grootste onopgeloste misdaad van ons land

Het onderzoek naar “de grootste onopgeloste misdaad van ons land” werd een ramp. Er werkten honderden speurders op de zaak, maar toch raakte niks opgelost. De nabestaanden hebben nu allemaal een brief – die erg vaag is – van het parket ­gekregen. Hun advocaten denken dat de onderzoeksrechter het onderzoek wil stoppen. Ook andere advocaten laten zich kritisch uit en noemen het “een blaam” wanneer de onderzoeksrechter de zaak nu zou opgeven.

Misdaadjournalist Faroek Özgünes duidt bij VTM NIEUWS: “De onderzoeksrechter is klaar met haar onderzoek en heeft dat overgemaakt aan het federaal parket. Het is nu aan dat federaal parket om een vordering in te stellen, met andere woorden nagaan: wie gaat het parket vervolgen op basis van de elementen uit het onderzoek? Ik vrees alleen dat er niemand te vervolgen zal zijn en dat het hele onderzoek zal worden afgesloten.”

Özgünes legt uit dat de burgerlijke partijen nog bijkomend onderzoek kunnen vragen. “De onderzoeksrechter zal dan moeten antwoorden of dat al gebeurd is of niet. Maar eigenlijk is het een beetje ‘over and out’ voor het Bende-onderzoek. Dat is uiteraard een zware blamage voor justitie. Ze is er niet in geslaagd om sinds de jaren ‘80 deze zaak op te lossen. Het is ook een kaakslag voor de slachtoffers.”

“Absolute nul op alle vlakken”

Advocaat Peter Callebaut heeft in het dossier 17 slachtoffers vertegenwoordigd. “28 doden, meer dan 40 gekwetsten, vrouwen, zelfs kinderen doodgeschoten… Meer dan honderden getuigen. Er is geen enkel dossier waar zoveel mensen op gekeken hebben. En men vindt dat niet…?”, vraagt hij geërgerd bij VTM NIEUWS.

De advocaat noemt het dossier “al van in het begin verknoeid”. Zo is er volgens Callebaut op “een onhandige manier” op het dossier gereageerd, zowel vanuit justitie als vanuit de politiek. Er was ook een clash van magistraten. “Er zijn fouten gemaakt en men wil die fouten niet erkennen. Maar natuurlijk, 40 jaar na de feiten blijven die fouten bestaan. Het resultaat blijft ook bestaan: het is een absolute nul op alle vlakken.”

Manipulatie?

Sommige slachtoffers hebben het naast fouten ook over manipulatie van het dossier. “Ik ben geen fan van complottheorieën”, zegt Faroek Özgünes daarover. “Volgens mij is het onderzoek gewoon slecht gevoerd. Iedereen die bij het onderzoek betrokken is geweest, dacht de waarheid in pacht te hebben en de oplossing te kennen, met als gevolg dat het onderzoek in alle richtingen is gevoerd. Van een staatsgreep door extreemrechts, van een afpersing, tot het creëren van een angstterreur, Amerikaanse inmenging, … Het heeft allemaal niets opgeleverd.”

“En op een bepaald ogenblik was er, zoals advocaat Callebaut zegt, een rivaliteit, niet alleen tussen magistraten maar ook tussen politiemensen”, vervolgt hij. “Op het einde werden zelfs de leden van de Delta-cel in Dendermonde – die bijvoorbeeld een deel van de buit en de wapens van de bende gevonden hebben in de kom van Ronquières – verdacht van betrokkenheid. Zó ver is het zelfs gegaan.” De conclusie is duidelijk voor de misdaadjournalist. “Eigenlijk is dit hele onderzoek een puinhoop. En er viel eerlijk gezegd ook niets meer te redden.”

“Er zijn gewoon geen concrete bewijzen”

Hoe groot is de kans dat er toch nog nieuwe elementen opduiken? “Ik denk dat die kans onbestaande is”, aldus nog Özgünes. “De laatste grote onderzoeksdaad was DNA-onderzoek, een vergelijking tussen een bloedspoor dat aangetroffen is op een kogelvrije vest met alle mensen die ooit genoemd zijn in het Bende-dossier. Daar zijn zelfs lijken voor opgegraven. Dat heeft allemaal niets opgeleverd.”

Er was ook nog een huiszoeking bij Robert Beijer in Thailand, maar ook dat heeft niets opgeleverd. “En het federaal parket heeft zelfs een undercoveroperatie opgezet in Luxemburg, waarbij een aantal mensen zogezegd voor een tv-productie zouden geïnterviewd worden. Ook dat leverde helemaal niks op. Het punt is: er zijn gewoon geen concrete bewijzen die bepaalde mensen kunnen linken aan bepaalde feiten. En als je dat niet hebt, kan je met zo’n dossier onmogelijk naar assisen gaan.”

Bron » Het Laatste Nieuws

Wat na de brief aan nabestaanden Bende van Nijvel? “Als overheid de daders niet vindt, moet ze de slachtoffers maar vergoeden”

Nu alles erop wijst dat het onderzoek naar de Bende Van Nijvel wordt stopgezet, wat betekent dit voor het rouwproces van de nabestaanden? “Afsluiten? Zonder bewijs is dat heel erg lastig.”

“Voor ons is de Bende van Nijvel een oud, historisch verhaal, maar voor heel wat nabestaanden is dat nog steeds brandend actueel”, zegt gerechtspsychiater Rudy Verelst. “Telkens wanneer de speurders in het onderzoek een nieuwe tip onderzochten of met een nieuwe onderzoekstechniek op de proppen kwamen, zag je de hoop bij heel wat nabestaanden opleven. Ook toen beslist werd om de verjaringstermijn in dit dossier op te heffen, kregen de nabestaanden een boost.” Voor sommigen onder hen is het onderzoek zelfs existentieel, legt Verelst uit. “Dat er hoop is, hoe klein dan ook, dat er nog antwoorden kunnen komen en daders geklist kunnen worden geeft hun mentale energie en zin aan het leven. Als het onderzoek nu stopt, tja, dan zal het tijd nodig vragen om dat een plaats te geven en terug zin te geven aan het leven.”

Een formele bevestiging wil het parket nog niet geven, daarvoor wil het eerst de nabestaanden informeren. Maar het wil ook niet ontkennen dat dat de reden is waarom het volgende maand de nabestaanden bijeenroept, die een brief in de bus kregen met een uitnodiging van het parket. Alles lijkt erop dat er na bijna veertig jaar onderzoek een einde komt naar de zoektocht naar de Bende van Nijvel, zonder enig resultaat.

Rampenfonds

Kan zo’n formeel einde van een onderzoek dan ook niet helend werken en helpen de hele zaak af te sluiten en achter zich te laten? “Dat klopt, maar zoiets is zonder enige vorm van bewijs wel heel erg lastig”, zegt Verelst. “Nu kunnen slachtoffers enkel theoretisch afsluiten, zonder enig materieel gegeven.”

Die moeilijkheid benadrukt ook klinisch psycholoog en rouwexpert Manu Keirse. “Nabestaanden hebben nu de zekerheid dat er niks meer kan komen, dat kan inderdaad helend werken. Je wordt gedwongen er een punt achter te zetten. Maar eigenlijk kán je er als nabestaande nooit definitief een punt achter zetten als er geen veroordelingen zijn.” Keirse vertelt hoe rouwen start bij het onder ogen komen van de werkelijkheid. En die is er volgens Keirse bij een vruchteloos, afgesloten onderzoek niet. “In deze zaak is er niks om te begrijpen, niks om onder ogen te zien.”

Keirse legt uit hoe het voor slachtoffers en nabestaanden cruciaal is om te begrijpen waarom feiten gepleegd zijn. “In de zaak-Dutroux zitten zoveel jaar na de feiten de ouders in de rechtszaal omdat ze willen begrijpen waarom iemand zoiets gruwelijks met hun kind heeft gedaan. In de zaak van de Bende van Nijvel vragen de nabestaande zich dat ook af: waarom hebben ze dit met onze familie gedaan? Die antwoorden zullen nooit meer komen.”

Is het dan niet zo dat slachtoffers en nabestaanden in zo’n rechtszaak vaak van een kale reis terug komen, in hun zoektocht naar antwoorden? Als beschuldigden in een moordzaak überhaupt spreken in de rechtbank, geven ze zelden een eerlijke inkijk in hun psyche of motief. “Maar je hebt op zijn minst wel een uitspraak van een rechter en een veroordeling. Zoiets heb je nodig om er een punt achter te zetten.”

Keirse pleit ervoor om het einde van het onderzoek naar de Bende van Nijvel gepaard te laten gaan met een financiële ondersteuning voor de nabestaanden. “Als de overheid het niet kan oplossen en de daders niet vindt, dan moet het de slachtoffers maar vergoeden”, zegt Keirse. “Deze zaak moet je zien als een nationale ramp waarvoor een rampenfonds moet instaan.”

In 2012 kregen de nabestaanden en slachtoffers van de Bende van Nijvel in totaal zo’n 2,1 miljoen euro uit het fonds voor hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden. Na een nieuwe wet in 2018 voor “extra financiële tegemoetkoming aan slachtoffers van cold case”, gingen er extra centen naar de slachtoffers van de Bende van Nijvel. De redenering luidde toen dat de slachtoffers geconfronteerd blijven worden met gerechtelijke onderzoeken, en dus blijvende kosten hebben. Dat het onderzoek – en dus de kosten – nu stopt, is voor Keirse net de reden voor een nieuwe financiële tegemoetkoming.

Bron » Gazet van Antwerpen

“Dit is de ideale doofpot”: ook Bende-slachtoffer David Van de Steen kreeg brief van het parket voor infomoment

Moegestreden en verbitterd. Zo reageert David Van de Steen op de oproep van het parket aan de nabestaanden en slachtoffers van de Bende van Nijvel om eind volgende maand samen te komen voor een infomoment. Verwacht wordt dat ze daar te horen zullen krijgen dat het onderzoek wordt afgesloten zonder resultaat. “De ideale doofpot”, vindt Van de Steen.

David Van de Steen verloor zijn ouders en zus bij de overval van de Bende van Nijvel op de Delhaize-supermarkt in Aalst, op 9 november 1985. Zelf raakte hij zwaargewond. Het was de laatste en bloedigste overval van de Bende.

Vorige week kreeg Van de Steen een brief van het gerecht, net als andere nabestaanden en slachtoffers. “We dachten onmiddellijk dat het over de zaak zou gaan. Ze vragen om naar Brussel te komen voor een vergadering. Meer staat er niet in. Waarover het zal gaan, weten we niet. Maar ondertussen hebben ook andere mensen die brief gekregen, zijn beginnen vragen te stellen en hebben onderhands gehoord dat het zou gaan over het sluiten van het dossier.”

Het federaal parket laat weten dat ze tijdens het infomoment op 28 juni zullen meegeven wat er de laatste maanden en jaren is gebeurd in het onderzoek. “De slachtoffers moeten als eerste ingelicht worden”, klinkt het. Maar de onderzoeksrechter heeft het dossier inderdaad afgerond en overgemaakt aan het parket.

“Het dossier is onverjaarbaar, maar ik vermoed dat men er geen onderzoekers meer zal op zetten, dat men het zal laten uitdoven en dat de onderzoeksrechter die er al 30 jaar op zit met pensioen zal gaan”, zegt David Van de Steen. “En dan heb je de ideale doofpot. Je moet het zeggen zoals het is: het is al 44 jaar een doofpot.”

“Ik kan niet meer”

Het dossier rond de Bende van Nijvel kan sinds een recente wetswijziging niet meer verjaren. Als er nieuwe elementen of verklaringen zouden opduiken, kan het dossier sowieso heropend worden. Maar veel vertrouwen heeft David Van de Steen daar duidelijk niet meer in.

“Ik weet ongeveer wat in die dossiers staat, welke namen erin zitten en politieke beweringen. Je weet dat het een heel moeilijke zaak is om nog te gaan ophelderen. Het komt allemaal samen in de jaren 80 in zeer vuile zaken waar onze overheid en de rijkswacht van indertijd in verwikkeld zaten. Het doet je vooral nadenken over in welk land je leeft. En maar hopen dat je zelf nooit iets met justitie te maken krijgt. Het is oneerlijk, een vuile smerige boel.”

“Ik heb heel mijn leven gevochten voor die doorbraak. Ik heb alles gedaan wat in mijn macht lag om een doorbraak te forceren. Het is mij nooit gelukt. Ik ben altijd op een muur gebotst. Ik heb het intussen al een paar jaar opgegeven. Ik kan niet meer. Dat wil niet zeggen dat je het vergeten bent of dat je er niet van afziet, maar je stopt met vechten.”

Bron » VRT Nieuws

Gerecht roept nabestaanden Bende van Nijvel op, mogelijk eind aan onderzoek

De nabestaanden van de Bende van Nijvel hebben een brief van het gerecht gekregen en worden op 28 juni uitgenodigd in Brussel. Hun advocaten leiden hieruit af dat het onderzoek binnenkort mogelijk na 38 jaar afgesloten wordt. Dat schrijven Het Nieuwsblad, Gazet van Antwerpen, Het Belang van Limburg en De Standaard zaterdag.

Bij de aanslagen van de Bende van Nijvel tussen 1982 en 1985 maakten in totaal 28 doden en 40 gewonden en dat onder de ogen van honderden getuigen. Naast overvallen met zwaar geweld sloeg de Bende in 1985 vooral toe in ­supermarkten. Na de meest ­dodelijke overval met acht doden op 9 november 1985 op de ­Delhaize in Aalst stopte het ­terreurgeweld plots.

Het onderzoek naar “de grootste onopgeloste misdaad van ons land” werd een ramp. Er werkten honderden speurders op de zaak, maar toch raakte niks opgelost.

De nabestaanden hebben nu allemaal een brief – die erg vaag is – van het parket ­gekregen, meldt Johan Heymans, advocaat van nabestaanden van een slachtoffer van Aalst. De advocaten denken dat de onderzoeksrechter het onderzoek wil stoppen. Ook andere advocaten laten zich kritisch uit en noemen het een blaam wanneer de onderzoeksrechter de zaak nu zou opgeven.

Het federaal parket zegt eerst de nabestaanden in te lichten alvorens de pers uitleg te verschaffen. Nabestaanden zouden wel steeds bijkomende onderzoeksdaden kunnen vragen als de zaak naar de raadkamer gestuurd wordt, klinkt het. Een datum voor die raadkamer, die het onderzoek officieel zou afronden, is voorlopig nog niet bepaald.

Bron » De Morgen