Waarom Geens niet wacht op commissie-Kazakhgate om afkoopwet nieuw leven in te blazen

Tot twee keer toe heeft minister van Justitie Koen Geens (CD&V) aangegeven dat hij zou wachten om de ‘afkoopwet’ nieuw leven in te blazen. Eerst moest de onderzoekscommissie Kazakhgate zijn aanbevelingen klaar hebben. Nu neemt hij toch initiatief. “Er was te veel onzekerheid op het terrein.”

Justitieminister Geens heeft zijn wetsontwerp klaar om de ‘afkoopwet’ weer in ere te herstellen. Nog voor de zomerreces legt hij het op tafel binnen de regering, daarna gaat hij ermee naar het parlement.

Via de wet op de minnelijke schikking (in de volksmond: ‘afkoopwet’) kunnen fraudeurs in bepaalde gevallen een boete betalen in plaats van een veroordeling te ondergaan. Een jaar geleden werd de wet ‘on hold’ gezet na een arrest van het Grondwettelijk Hof. De rechter had onvoldoende controle, luidde het oordeel.

Dat Geens nu al met een initiatief komt, is opvallend, want de werkzaamheden van de parlementaire onderzoekscommissie naar Kazakhgate zijn nog volop aan de gang. Tot twee keer toe heeft hij gezegd dat hij daarop zou wachten.

Koelere kast

Op 19 januari antwoordt Geens in het parlement op een vraag van sp.a-Kamerlid Peter Vanvelthoven dat hij zijn voorstel voor de reparatie van de afkoopwet “in een koelere kast” heeft gestoken. Hij wil eerst de aanbevelingen van de onderzoekscommissie afwachten, zegt hij.

Binnen die commissie wil de oppositie het over de afkoopwet zelf hebben, maar dat wordt afgeblokt door de meerderheid. Na het antwoord van Geens heropent voorzitter Dirk Van der Maelen (sp.a) de discussie, maar stuit weer op een njet van de meerderheid. De focus moet liggen op de mogelijke politieke beïnvloeding door de miljardair Patokh Chodiev, is het besluit.

Van der Maelen schrijft een brief aan Kamervoorzitter Siegfried Bracke (N-VA) en minister Geens om dat te melden. Toch antwoordt Geens op 9 februari per brief dat hij bij zijn standpunt blijft en zal wachten. Er kunnen immers aanbevelingen komen van de commissie, “bijvoorbeeld aangaande de transparantie bij de toepassing van dit wettelijk instrument”.

De socialisten zijn verbaasd dat de minister nu het heft in handen neemt. “Wat heeft de minister van gedacht doen veranderen?”, vraagt Van der Maelen zich af. “Liggen er misschien zaken te wachten die dringend afgekocht moeten worden?”

Effeciëntie

Geens zelf verwijst nu naar de brief die hij kreeg van Van der Maelen. Daaruit blijkt inderdaad dat zijn initiatief om de wet nu al te reanimeren de commissie-Kazakgate niet doorkruist. Maar waarom drukt hij net nu door?

“Er was grote ongerustheid op het terrein”, legde hij vanmiddag uit in de Kamer. “De wet werd op sommige plaatsen nog toegepast. Dat wordt nu veralgemeend. Ik wil ervoor zorgen dat dit op een uniforme manier gebeurt.”

Gisteren raakte bekend dat de procureurs-generaal via een omzendbrief de afkoopwet weer toepasbaar maken. De wet is in de feiten met andere woorden de facto al ‘alive and kicking’. Voorwaarde is dat het arrest van het Grondwettelijke Hof wordt gerespecteerd, en de rechter dus een grotere rol krijgt. De magistraten hadden lang genoeg hadden gewacht op de politiek, te veel zaken lagen daardoor stil.

De oplossing van Geens ligt in de lijn met wat magistraten hebben aanbevolen: meer rechterlijke controle. Het is niet dat er nu een omzendbrief is, dat de wet zelf niet op orde worden gezet. Hij benadrukte in de Kamer dat hij op geen enkele manier de procureurs-generaal heeft aangestuurd.

Over de timing wil de minister niet te hard van stapel lopen. Binnen enkele weken komt de reparatiewet op de ministerraad, in een pakket met een aantal andere reparatiewetten. “Daarna moet de Raad van State zijn fiat geven. De bespreking in het parlement zal voor na de zomer zijn.”

Bron » De Morgen

Geens wil ‘afkoopwet’ snel in ere herstellen

Justitieminister Koen Geens (CD&V) duwt door om de ‘afkoopwet’ nieuw leven in te blazen. Nog voor de zomer brengt hij de nieuwe wet naar de regering.

De wet op de minnelijke schikking stond bijna een jaar on hold na een arrest van het Grondwettelijk Hof. Gisteren raakte bekend dat de procureurs-generaal het via een omzendbrief mogelijk maakten om haar weer toe te passen. Nu heeft Geens een wetsontwerp klaar om haar definitief in ere te herstellen.

De ‘afkoopwet’ maakt het mogelijk dat verdachten in fraudezaken een boete krijgen in plaats van een veroordeling.

De timing is opmerkelijk. De onderzoekscommissie Kazakhgate, die zich ook buigt over de wet, loopt nog. Begin dit jaar verklaarde Geens dat hij zou wachten tot die ten einde zou zijn, zodat hij rekening kon houden met de aanbevelingen.

Even later kreeg hij van voorzitter Dirk Van der Maelen (sp.a) een brief waarin stond dat de commissie zich enkel zou bezighouden met hoe de wet tot stand kwam. De focus ligt bij de mogelijke politieke beïnvloeding door de Oezbeekse miljardair Patokh Chodiev, niet bij de werking van de wet zelf.

Geens zag geen belemmering meer. Nog voor de zomervakantie zal hij een reparatiewet voorleggen aan regering en parlement. Daarbij zullen rechters de minnelijke schikkingen echt afwegen. Ze moeten bijvoorbeeld nagaan of de boete in verhouding staat tot de feiten.

Pingpongspel

Van der Maelen erkent dat hij Geens een brief stuurde. “De meerderheid blokkeerde de vraag van de oppositie om het over de wet zelf te hebben, dus moest ik wel.” Sp.a heeft het over een “eigenaardig pingpongspel” van CD&V. “Ze willen het eigenlijk nooit over de wet hebben, en plots komen ze hier mee aanzetten.”

Dat de wet weer toepasbaar is, veroorzaakte kritiek. Sp.a-voorzitter John Crombez stelde dat de regering de “rode loper uitrolt voor fraudeurs”. Oud-vrederechter Jan Nolf heeft het over “klassenjustitie”.

Bron » De Morgen

Jan Nolf: “Afkoopwet leidt tot klassenjustitie”

De afkoopwet wordt gereanimeerd. Mensen kunnen hun proces opnieuw afkopen, zo blijkt uit een omzendbrief van de procureurs-generaal. Die formuleren nieuwe richtlijnen, afgestemd op de eerdere bezwaren van het Grondwettelijk Hof. “We verglijden naar klassenjustitie”, vindt oud-vrederechter Jan Nolf.

Een jaar geleden protesteerde het Grondwettelijk Hof tegen de intussen veelbesproken afkoopwet, onder meer bekend van Kazachgate. De wet ging even in de kast, minister van Justitie Koen Geens (CD&V) werkte intussen aan een reparatiewet. En nu roepen de parketten de wet weer tot leven. In een omzendbrief formuleren ze nieuwe richtlijnen. Zo moet een rechter nu ook oordelen over de wettigheid van de schikking en de precieze afkoopsom.

U bent geen fan van de gereanimeerde afkoopwet?

“Absoluut niet. De rechter mag oordelen of het bedrag van de schikking wel in proportie is. Hij wordt dus gereduceerd tot boekhouder, terwijl er zoveel andere belangrijke elementen zijn. De machtspositie die de verdachte bekleedt, de eventuele voorgaande feiten, de aard van de zaak. De rechters mogen dus niets zeggen over het allerbelangrijkste: is het rechtvaardig? Dat is blijkbaar niet belangrijk.”

Kleine zaken schikken om zo tijd te winnen voor grote zaken. Dat is de geest van de afkoopwet. Leeft dat idee nog?

“Ik ben een groot voorstander van het idee. Kleinere misdrijven als winkeldiefstallen, moet je kunnen schikken. Zo kun je meer tijd aan grote zaken spenderen. Maar de parketten schieten hun doel totaal voorbij. In de praktijk zie je net het omgekeerde. Grote fraudezaken zoals die van Omega Diamonds worden afgekocht, maar de muffinman kreeg een paar maanden cel (en werd uiteindelijk in beroep vrijgesproken, BVS). Niet de geest van de wet, maar de uitvoering is het probleem. We laten de vette vissen schieten.”

Waarom willen de parketten die afkoopwet reanimeren, terwijl minister van Justitie Koen Geens (CD&V) aan een reparatiewet werkt?

“Justitie is ontzettend bang om gezichtsverlies te lijden, bijvoorbeeld als verdachten worden vrijgesproken wegens procedurefouten. Ik vermoed dat het parket enkele van die rechtszaken, die om proceduretechnische redenen vervelend zijn, snel wil schikken. Bovendien komt de reparatiewet er pas na een breed debat. Dat willen de parketten liever niet voeren, terwijl we dringend lessen moeten trekken uit bijvoorbeeld Kazachgate.”

Wat als politiek en justitie niet de juiste lessen trekken?

“Dan verglijden we naar klassenjustitie: de rijken kunnen véél misdrijven afkopen, gewone mensen komen met niets meer weg.”

Bron » De Morgen

 

Parketten passen afkoopwet opnieuw toe

Bijna een jaar na het arrest van het Grondwettelijk Hof, dat de wet op de verruimde schikking – de zogenaamde afkoopwet – als ‘discriminerend’ beoordeelt, gaan de parketten opnieuw fiscale deals sluiten. Opvallend, want de aangekondigde reparatiewet is er nog niet.

Op 23 juni 2016 vernietigde het Grondwettelijk Hof de zogenaamde afkoopwet, waarmee verdachten van belastingfraude hun straf kunnen afkopen. De reden? Een gebrek aan rechterlijke toetsing of controle. Door dat gebrek schond de wet het gelijkheidsbeginsel en het recht op een eerlijk proces, luidde het. Een reparatiewet drong zich op.

De parketten van ons land besloten daarop om geen minnelijke schikkingen meer af te sluiten tot de wet zou hervormd zijn. Dat is nog altijd niet gebeurd, maar toch zal de wet opnieuw toegepast worden. Volgens advocaat Joris Van Cauter toont dat aan dat de parketten niet willen wachten op de politiek, zo zegt hij op deredactie.be.

Voor de goede orde: ook het voorbije jaar zijn er schikkingen getroffen door het openbaar ministerie, in de fase vóór er een onderzoeksrechter aan te pas komt of het strafproces begonnen is. In die fase stelt zich immers nog geen probleem van rechterlijke toetsing.

Kazachgate

Hoe zit het dan met die reparatiewet? Dat is de vraag. De hervorming blijft allicht uit omdat geen enkele politicus door de zaak-Chodiev, lees: de Kazachgate, zijn vingers nog lijkt te willen verbranden aan het redden van de omstreden afkoopwet. Ook is de parlementaire onderzoekscommissie onder leiding van Dirk Van der Maelen (SP.A) volop bezig met het bekijken van de totstandkoming van de wet.

Een reactie van minister van Justitie Koen Geens (CD&V) wordt later vandaag verwacht.

Beaulieu

De schorsing van de toepassing van de afkoopwet had belangrijke gevolgen, onder meer voor de zaak-Beaulieu. Een aantal leden van de familie sloot een tijd geleden een dading met de fiscus na jarenlange gerechtelijke problemen. Maar een definitieve schikking met het parket die de schatkist nog bijkomende miljoenen kan opleveren, bleef uit.

Het is nog onduidelijk of ze er nu wel kan of zal komen.

Bron » De Standaard

Kabinet-Reynders smoorde verzet tegen minnelijke schikking in de kiem

Een getuigenis van Gregory Matgen, voormalig medewerker bij de MR-fractie in de Senaat, in de commissie-Kazachgate brengt het kabinet Reynders opnieuw in nauwe schoentjes.

“De wet op de verruimde minnelijke schikking moest zo snel mogelijk door het parlement gejaagd worden. Anders dreigde minstens één strafzaak te verjaren en zou de Staat miljoenen mislopen. Dat heeft Rudy Volders, de kabinetschef van de toenmalige minister van Financiën Didier Reynders, me gezegd aan de telefoon.”

Gregory Matgen, voormalig medewerker bij de MR-fractie in de Senaat, herinnerde zich vanochtend in de commissie-Kazachgate het telefoontje van Volders van begin 2011. Matgen begreep er uit dat het kabinet-Reynders er veel voor over had om de wet op de verruimde minnelijke schikking zo snel mogelijk en zonder tegenspraak door de Senaat te krijgen.

Het kabinet van Reynders oefende daarom zelfs druk uit op de eigen MR-fractie in de Senaat. Over welke concrete zaken Volders het zou kunnen gehad hebben, wist Matgen niet. “Pas toen ik in 2013 in de pers las over de de zaak-Chodiev ben ik me vragen beginnen stellen over dat telefoontje”, zei Matgen.

De verklaring van Matgen veroorzaakte heel wat commotie in de commissie. Rudy Volders getuigde vorige maandag zelf in de commissie en had niets gezegd over zijn telefoontje met de MR-fractie in de senaat. Hij zei ook niets over “een dossier dat dreigde te verjaren”.

Koehandel

De stelling van Volders voor de commissie was dat de wet op de verruimde minnelijke schikking er moest komen omdat ook de opheffing van het bankgeheim -waar de MR niet achterstond- wet zou worden. Een puur politieke beslissing en een vorm van koehandel dus, volgens Volders, die niets met concrete dossiers te maken had. Maar het telefoontje van Volders naar Matgen lijkt dat tegen te spreken.

“De vraag is hoe Volders wist dat er één of meer zaken dreigden te verjaren”, zei Vincent Van Quickenborne (Open VLD). “Er zijn in de dagen na de stemming van de wet twee strafzaken afgesloten met een minnelijke schikking. De zaak-Chodiev in Brussel en Societé Générale in Antwerpen. Dit roept toch vragen op.”

Grégory Matgen is vandaag schepen in Sint-Lambrechts-Woluwe voor Défi, de vroegere kartelpartner van de MR. Oliver Maingain, de Défi-burgemeester van Sint-Lambrechts-Woluwe, is één van de stuwende krachten van de onderzoekscommissie. Matgen is dus niet (meer) gebonden door partijtrouw.

Reparatiewet

Senator Christine Defraigne (MR), de voormalige voorzitster van de commissie-justitie in de Senaat, getuigde dan weer voor de commissie hoe bij de MR maar ook in andere fracties in 2011 in de Senaat verschillende juridische bezwaren gerezen waren tegen de wet.

“In de eerste plaats vonden wij het niet normaal dat een dergelijke wet in de Kamer als amendement werd gestemd en dan nog wel door de commissie-Financiën in plaats van door de commissie-Justitie. Bovendien zaten er duidelijke fouten in de tekst.”

“Even was er zelfs sprake van dat de wet in de Senaat zou geamendeerd worden en terug naar de Kamer gestuurd. Maar dat gebeurde dus uiteindelijk niet, onder druk van de partijen die de minnelijke schikking in de Kamer hadden goedgekeurd.”

“Om aan de tekortkomingen te verhelpen zonder de stemming van de originele wet te vertragen, werd een reparatiewet gemaakt.”

Defraigne stak vanochtend niet onder stoelen of banken dat zij tot op vandaag niet akkoord gaat met de manier waarop de zaken toen geregeld werden. Maar druk heeft zij naar eigen zeggen nooit gevoeld.

Nog vanochtend raakte bekende dat de Belgisch-Oezbeekse miljardair Patokh Chodiev de commissievoorzitter Dirk Van der Maelen heeft aangeklaagd. Eerder deed hij ook al hetzelfde met Georges Giklinet (Ecolo) en de Belgische overheid.

Bron » De Standaard